लेखापरीक्षण नियंत्रक आनी महालेखा परीक्षक
आर. एल. डी. ए. ₹ 332.79 कोटी, 94.17% ₹3 परस सकयल, 281.32 कोटी लक्ष्यांक मेळयता
ह्या लेखापरीक्षणांत रेल्वे मंत्रालयाच्या खाला रेल्वे जमीन विकास प्राधिकरणान (आर. एल. डी. ए.) ह्या काळांत मल्टी-फंक्शनल कॉम्प्लेक्स (एम. एफ. सी.) आनी वेवसायीक थळांच्या विकासा संबंदीत नेम आनी कायदे पाळपाची तपासणी केली.
ह्या लेखापरीक्षणांत एप्रिल 2018 ते मार्च 2023 ह्या काळांत रेल्वे मंत्रालयाच्या खाला रेल्वे जमीन विकास प्राधिकरणान (आर. एल. डी. ए.) मल्टी-फंक्शनल कॉम्प्लेक्स (एम. एफ. सी.) आनी वेवसायीक थळांच्या विकासा संबंदीत नेम आनी कायदे पाळपाची तपासणी केली.
कोणाची चिंताः रेल्वे जमीन विकास प्राधिकरण (आर. एल. डी. ए.), रेल्वे मंत्रालय, केंद्र सरकार
लेखापरीक्षकाक कितें मेळ्ळें?
- पांच वर्सांच्या येवजणेच्या 2017-22 लक्ष्यांआड, थळां सोंपयनाशिल्ल्यान, रद्द केल्ल्यान आनी खटले दाखल केल्ल्यान येणावळींत 94.17% उणाव.
- आर. एल. डी. ए. न 2022-27 ह्या काळा खातीर पंचवार्षिक येवजण तयार केली ना.
- वेंचून काडिल्ल्या 16 वेवसायीक स्थळांखातीर ₹3,3 कोटीची अपेक्षित येणावळ आसल्यार, आर. एल. डी. ए. ने फकत ₹1 कोटी मेळयले.
- ₹ 233.44 कोटी रुपयाची येणावळ रेल्वे मंत्रालयाक ल्हान प्रमाणांत हस्तांतरीत केली (₹1, 817.35 कोटी बदला ₹1, 583.91 कोटी रुपयेंत हस्तांतरीत केल्या).
- आर. एल. डी. ए. वरवीं मार्जिन पयशे ₹3.92 कोटी (₹ 320.71 कोटी बदला ₹ 324.63 कोटी तिगोवन दवरले).
- थाराविल्ल्या वेळाचो उणाव आनी प्रमाणपत्रां नाशिल्ल्यान मार्च 2023 मेरेन 69 टक्के वेवसायीक स्थळ प्रस्ताव (129 थळां) रेल्वे मंत्रालयांत सुपूर्द करपा खातीर प्रलंबित आशिल्ले.
- नमुने घेतिल्ल्या 26 जाग्यां मदल्या 15 जाग्यांचेर जमनी संबंदीत समस्या आशिल्ल्यो, जशें अतिक्रमण, आडमेळीं, वा सुपूर्द केल्या उपरांत वळखुपाक नाशिल्लीं शीर्षकां, जाका लागून मोनेटायझेशन जालें ना.
- पॅनेलांतल्या धा पैकी आठ अर्थीक आनी वेवस्थापन (एफ. अँड. एम.) सल्लागारांनी प्रस्तावांची विनंती (आर. एफ. पी.) 33 टक्क्यां परस उण्या प्रमाणांत भाग घेतलो, कमी वांटो आसून लेगीत आर. एल. डी. ए. न कसलीच कृती केली ना.
- मार्च 2023 मेरेन नमुने घेतिल्ल्यो वेवसायीक थळां विकसीत जावंक नाशिल्ल्यो, आनी 53 पुरस्कार मेळिल्ल्या एम. एफ. सी. प्रकल्पांतल्यान फकत 14 प्रकल्प पुराय जाले.
तशेंच दस्तावेजांत
- 62, I. D. 1 हेक्टर रिकामी जमीन आसून लेगीत फकत I. D. 2 हेक्टर (I. D. 3) रिकामी जमीन विकासा खातीर आर. एल. डी. ए. कडेन सोंपयल्या अशें कॅगान नोंद केलें.
- क्षेत्रीय रेल्वे, आर. एल. डी. ए., आनी रेल्वे मंत्रालय सुपूर्द करचे पयलीं जमनीचे हक्क स्पश्ट करपाक अपेशी थारले, ताका लागून नमुने घेतिल्ल्या 26 जाग्यां मदल्या 15 जाग्यांचेर जमनीचे प्रस्न सोडचे नात अशी पद्धतशीर अपेस कॅगान नोंद केली.
- आर. एल. डी. ए. ने निवडलेल्या वेवसायीक स्थळां खातीर ₹3,000 कोटीच्या लक्ष्याआड फकत ₹1 कोटी मेळयले अशें कॅगाक मेळ्ळें, जें नियोजीत आनी प्रत्यक्ष येणावळ निर्माण करप हांचे मदीं म्हत्वाचें अंतर दाखयता.
हें कशें बरयलें?
आमच्याच संगणकाचेर चलपी ए. आय. मॉडेल सरकारी दस्तावेज वाचता आनी हो सारांश बरोवन काडटा. खंयच्याय मनशान ताची तपासणी करूंक ना.
आकड्यांची तपासणी केली. ह्या सारांशांतलो दरेक क्रमांक स्वयंचलित तपासणी वरवीं दस्तावेजांत मेळ्ळो.
ती तपासणी तुलना करता संख्या फकत. दस्तावेज कितें सांगता तें शब्दलेखन सांगता हाची खात्री जावंक शकना-देखून मूळ दस्तावेज सदांच अधिकार आसता.
ह्या पानाचें यंत्रान भाषांतर केल्लें; इंग्लीश मजकूर आनी मूळ दस्तावेज अधिकृत आसात.
मूळ दस्तावेज
भारताचे नियंत्रक आनी महालेखा परीक्षक (कॅग)-लेखापरीक्षण अहवाल
लेखापरीक्षण अहवाल · संदर्भ अहवाल क्रमांक 26 2025 · 2025
तें हांगा वाच.
चर्चा.
ह्या दस्तऐवजाचेर अजून कोणूच चर्चा करूंक ना.