लेखापरीक्षण नियंत्रक आनी महालेखा परीक्षक
लखनौ मेट्रोन 1.98 हेक्टर वादग्रस्त जमनीचेर डेपो बांदलो, कॅगाचो सोद
ह्या लेखापरीक्षणांत नोव्हेंबर 2013 ते मार्च 2023 ह्या काळांतल्या लखनौ मेट्रो रेल्वे प्रकल्पाचें (टप्पा-1ए, उत्तर-दक्षिण कॉरिडॉर) नियोजन, बांदावळ, कंत्राटी वेवस्थापन, संचालन आनी येणावळ वेवस्थापन हांची तपासणी केली.
कोणाची चिंताः उत्तर प्रदेश मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (यू. पी. एम. आर. सी. एल.) हो भारत सरकार आनी उत्तर प्रदेश सरकाराचो संयुक्त उपक्रम.
लेखापरीक्षकाक कितें मेळ्ळें?
- सक्षम प्राधिकरणाची मान्यताय नासतना महानगर मेट्रो स्टेशनाक प्रकल्पांतल्यान वगळप.
- 2013-23 वेळार केंद्रीय भूंय उदका प्राधिकरण/भूंय उदका खात्याकडल्यान भूंय उदका भायर काडपा खातीर अनापत्ति प्रमाणपत्र (एन. ओ. सी.) मेळोवपाक अपेस आयल्यार.
- तंत्रीक सुचोवणी करून लेगीत मेसर्स गॅमन इंडिया लिमिटेडाक अर्थीक बोलींतल्यान वगळलें; राज्य सरकाराचें समर्थन कॅगाक मान्य ना अशें दिसलें.
- प्रकल्प आनी यंत्रसामग्रीची अनियमीत फारीकणी कंत्राटदाराक पयलींच तांच्या मालकीच्या उपकरणां खातीर आगाऊ.
- सुवातेचेर आशिल्ल्या साहित्या खातीर दुसऱ्या कंत्राटदाराक अनियमीत अतिरिक्त आगाऊ फारीकणी.
- 12 रेल्वे सेटांचेर जायरात हक्कां खातीर परवानो शुल्क उण्या प्रमाणांत वसूल जाल्ल्यान लुकसाण जालें; करारानुसार शुल्क घेवचे बदला परवानेदाराक फारीकांतल्यान मेकळीक मेळ्ळी.
- कंत्राटदारांकडल्यान रॉयल्टी आनी खनीज पदार्थांचें मोल ₹ 3.16 कोटी एकठांय करूंक नाशिल्लें; फॉर्म एम. एम.-11 एकठांय जावंक ना.
- खटल्या खाला 1.98 हेक्टर वादग्रस्त जमनीचेर डेपो बांदप; त्रिपक्षीय कबलात नोंदणीकृत न्हय आनी कायदेशीररित्या लागू जावंक शकना अशें दिसून आयलें.
- सी. व्ही. सी. मार्गदर्शक तत्वां आनी जी. एफ. आर. हांचें उल्लंघन करून, उक्तें निविदा नासतना नामांकनाच्या आदाराचेर मेसर्स जी4एसाक सुरक्षा करार दिवप.
- आय. आय. टी. कानपूर चांचण्यांनी रेल्वे कडकपणाचीं मोलां भारतीय रेल्वे मानक (आय. आर. एस.) खाशेलपणां परस उणीं मेळ्ळीं.
- आवाजाची पातळी परवानगी मर्यादे परस चड मेळ्ळी; देखभाली खातीर कसलोच मापदंड थारावंक ना.
- मार्च 2017 त मुदत सोंपल्या उपरांत अंतरिम गती प्रमाणपत्र (आय. एस. सी.) नूतनीकरण करूंक ना.
- वेपारी आस्थापनांतल्यान एकठांय केल्लें वीज शुल्क राज्य सरकाराक धाडना.
- कर चलन मेळनासतना भाडें फारीक केल्ल्यान सरकारी खजिन्याचें लुकसाण जाता.
तशेंच दस्तावेजांत
- नोंदणी नाशिल्ल्या आनी कायदेशीररित्या लागू जावंक नाशिल्ल्या कबलातीचेर आदारून, कंपनीन वादग्रस्त आनी खटल्या खाला आशिल्ल्या 1.98 हेक्टर जमनीचेर एक डेपो बांदलो अशें कॅगाक मेळ्ळें.
- पुराय लेखापरीक्षण काळांत (2013-2023) कंपनीक भूंय उदकांतल्यान उदक काडपा खातीर ना हरकत प्रमाणपत्र मेळूंक ना अशें कॅगान नोंद केलें.
- करारा प्रमाण रक्कम वसूल करचे बदला कंपनीन लायसन्स घेवप्याक 12 रेल्वे सेटां खातीर लायसन्स शुल्क फारीक करपा पसून मेकळीक दिली अशें कॅगान नोंद केलें, लायसन्स घेवप्यान सेटांचो वापर करूंक नाशिल्ल्यान.
- सी. ए. जी. क मेळ्ळें की कंपनीन कंत्राटदारांकडल्यान रॉयल्टी आनी खनीज दरांत ₹ 3.16 कोटी एकठांय केले नात आनी माती काडपा खातीर खाण परवानगी मेळोवपाक अपेशी थारल्या.
हें कशें बरयलें?
आमच्याच संगणकाचेर चलपी ए. आय. मॉडेल सरकारी दस्तावेज वाचता आनी हो सारांश बरोवन काडटा. खंयच्याय मनशान ताची तपासणी करूंक ना.
आकड्यांची तपासणी केली. ह्या सारांशांतलो दरेक क्रमांक स्वयंचलित तपासणी वरवीं दस्तावेजांत मेळ्ळो.
ती तपासणी तुलना करता संख्या फकत. दस्तावेज कितें सांगता तें शब्दलेखन सांगता हाची खात्री जावंक शकना-देखून मूळ दस्तावेज सदांच अधिकार आसता.
ह्या पानाचें यंत्रान भाषांतर केल्लें; इंग्लीश मजकूर आनी मूळ दस्तावेज अधिकृत आसात.
मूळ दस्तावेज
भारताचे नियंत्रक आनी महालेखा परीक्षक (कॅग)-लेखापरीक्षण अहवाल
लेखापरीक्षण अहवाल · संदर्भ अहवाल क्रमांक 12 2025 · 2025
तें हांगा वाच.
चर्चा.
ह्या दस्तऐवजाचेर अजून कोणूच चर्चा करूंक ना.