2025 वर्साचो कामगिरी लेखापरीक्षण (नागरी) अहवाल क्रमांक 10: आयुष

ह्या लेखापरीक्षणांत एप्रिल 2018 ते मार्च 2023 ह्या काळांत उत्तर प्रदेशांतल्या आयुष (आयुर्वेद, योग आनी नॅचरोपॅथी, युनानी, सिद्ध, होमियोपॅथी) भलायकी वेवस्थेची कामगिरी आनी अर्थीक वेवस्थापन तपासलें.

उत्तर प्रदेश सरकार, आयुष विभाग, राज्य आयुष सोसायटी, आनी संबंदीत वैजकी म्हाविद्यालयां, हॉस्पिटलां आनी फार्मसी.

• अर्थसंकल्पीय तरतुदींत म्हत्वाची बचतः आयुर्वेदा खातीर ₹1, 728.13 कोटी (30.69%), होमियोपॅथी खातीर ₹ 615.30 कोटी (23.68%), आनी युनानी सेवां खातीर ₹ 229.88 कोटी (33.60%) महसूल खर्चांत.
• भांडवली खर्चांत बचतः आयुर्वेदा खातीर ₹ 54.43 कोटी (16.44%), होमियोपॅथी खातीर ₹ 42.76 कोटी (35.77%), आनी युनानी सेवां खातीर ₹ 26.06 कोटी (44%).
• आयुर्वेद सेवा संचालक, होमिओपॅथी सेवा संचालक आनी जिल्लो आयुष संस्था हांणी बँक खात्यांत निधी सांबाळून दवरलो.
• दुयेंतींकडल्यान मेळिल्ल्या वापरखर्चांचो हॉस्पिटल देखरेख आनी दुयेंती कल्याणा खातीर पुरायपणान वापर जावंक नाशिल्लो.
• 2015-16 आनी 2018-19 हांचे मदीं मंजूर केल्ले 19 पन्नास खाटांचे एकात्मिक आयुष हॉस्पिटल (एफ. आय. ए. एच.) कळावान पुराय जाले; मार्च 2023 मेरेन फकत 11 कार्यरत आशिल्ले.
• वीज आनी इंटरनेटाच्या उणावाक लागून अनुक्रमान 219 (21 टक्के) आनी 528 (51 टक्के) भलायकी आनी कल्याण केंद्रांनी (एच. डब्ल्यू. सी.) मुळाव्या सुविधांचो उणाव.
• फर्निचर आनी उपकरणांची खरेदी सरकारी ई-मार्केटप्लेसा (जी. ई. एम.) सोडून जाली, जाका लागून उपेगी पडनाशिल्लो खर्च जालो.
• स्टेट फार्मसी ऑफ आयुर्वेदिक आनी युनानी मेडिसिन (पी. ए. यू. एम.) हांणी अनुक्रमान 130 आनी 85 ह्या मान्यताय दिल्ल्या वळेरेंत वर्साक सरासरी 25 आयुर्वेदिक आनी 18.4 युनानी वखदां तयार केलीं.

ए. आय. हांणी दस्तावेजांतल्यान बरयलां, आनी ताचे आड तपासलां. सकयल मूळ अधिकृत आसा.

मूळ दस्तावेज