विधेयक च केंदर सरकार गी परमाणु ऊर्जा विभाग दे रूप च परिभाशत कीता गेआ ऐ।
इस विधेयक दा उद्देश भारत दी ऊर्जा जरूरतें गी पूरा करने ते स्वच्छ ऊर्जा लक्षें दा समर्थन करने आस्तै बिजली उत्पादन, स्वास्थ्य सेवा, खेतीबाड़ी ते अनुसंधान आस्तै परमाणु ऊर्जा दे विकास ते उपयोग गी बढ़ावा देना ऐ। एह् परमाणु प्रौद्योगिकी ते रेडियोधर्मी पदार्थें दे सुरक्खत ते सुरक्खत उपयोग गी निश्चत करने आस्तै इक नियामक ढांचा स्थापत करदा ऐ।
एह् विधेयक परमाणु ऊर्जा, रेडियोधर्मी पदार्थें जां विकिरण पैदा करने आह्ले उपकरणें दे उत्पादन, उपयोग, खनन, प्रसंस्करण, आयात, निर्यात जां परिवहन च शामल कुसै बी व्यक्ति, कंपनी जां इकाई पर लागू होंदा ऐ। एह् बशेश रूप कन्नै परमाणु प्रतिष्ठानें, सरकारी विभागों ते परमाणु अनुसंधान, विकास ते नवान्वेषण च लगे निजी खेतर दियें संस्थाएं दे संचालकें गी विनियमित करदा ऐ।
- परमाणु ऊर्जा दे उत्पादन जां उपयोग आस्तै लाइसेंस ते सुरक्षा प्राधिकरण दी लोड़ होंदी ऐ, जेह्दे च अनुदान, निलंबन जां रद्द करने आस्तै बशेश शर्तें होंदियां न।
- अनुसंधान, विकास ते नवप्रवर्तन गतिविधियें गी अनुज्ञप्ति आवश्यकताएं थमां छूट दित्ती गेई ऐ।
- परमाणु प्रतिष्ठानें दे संचालक परमाणु घटनाएं आस्तै उत्तरदायी होंदे न, बशेश सीमाएं ते छूटें दे अधीन, ते उʼनें गी बीमा जां माली प्रतिभूतियें गी बनाए रखना चाहिदा।
- परमाणु ऊर्जा नियामक बोर्ड (ए. ई. आर. बी.) दा गठन गतिविधियें गी विनियमित करने, सुविधाएं दा निरीक्षण करने, घटनाएं दी जांच करने ते रणनीतिक गतिविधियें दे प्रबंधन आस्तै कीता गेआ ऐ।
- परमाणु नुकसान कन्नै पैदा होने आह्ले मुआवजे दे दाह्वे पर फैसला करने आस्तै इक परमाणु नुकसान दाह्वा आयोग दी स्थापना कीती गेई ऐ।
- विवादें दे समाधान आस्तै इक परमाणु ऊर्जा समाधान सलाहकार परिशद् बनाई गेई ऐ, जेह्दे च बिजली आस्तै अपीलीय न्यायाधिकरण ते फ्ही सर्वोच्च अदालत च अपीलां जंदियां न।
- परमाणु गतिविधियें कन्नै जुड़े दे अपराधें पर जुर्माना लाया जंदा ऐ, जेह्दे च कंपनियें ते सरकारी विभागां आसेआ अपराधें दे प्रावधान शामल न।
- केंदर सरकार (परमाणु ऊर्जा विभाग) कोल अधिग्रहण, मांग ते आपातकालीन उपावां आस्तै सधारण शक्तियां न।
ए. आई. आसेआ दस्तावेज़ थमां लिखेआ गेआ ऐ, ते ओह्दे खलाफ परख कीती गेई ऐ। खʼल्ल मूल आधिकारिक ऐ।
मूल दस्तावेज़
दस्तावेज़ विवरण
| आधिकारिक सिरलेख | भारत च बदलाव आस्तै परमाणु ऊर्जा दा टिकाऊ उपयोग ते तरक्की विधेयक, 2025 |
| स्रोत शरीर | भारत दी संसद-विधेयक (लोकसभा ते राज्यसभा) |
| संदर्भ नंबर | 196 |
| स्थिति | बंद करो (बिल) |
| बʼरा | 2025 |
| बंद करने दी तरीक | — |
| दस्तावेज़ | 3 |