लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक
नगालैंड दा 75 फीसदी राजस्व सब्सिडी पर खर्च कीता गेआ ऐ, जेह्दे कन्नै पूंजीगत नवेश आस्तै बड़ा घट्ट बची गेआ ऐ।
एह् लेखापरीक्षा माली बʼरे 2024-25 आस्तै नागालैंड सरकार दे माली प्रदर्शन, बजटीय प्रबंधन ते माली रिपोर्टिंग प्रथाएं दी परख करदी ऐ।
एह् राज्य दी राजकोषीय स्थिति दा आकलन करदा ऐ, जेह्दे च राजस्व, खर्च, कर्ज ते राजकोषीय ज़िम्मेवारी कानूनें दा पालन शामल ऐ।
एह् कुस दी चिंता ऐः नागालैंड दी सरकार
लेखा परीक्षक ने केह् पाया
- मती टैक्स वसूली दे बावजूद केंदर दी ग्रांट च कमी दे कारण राजस्व प्राप्तियें च 0.02 फीसदी दी कमी आई ऐ।
- राजस्व खर्च च 3.47 फीसदी दा इज़ाफा होआ, जेह्दे च प्रतिबद्ध लागत ते सब्सिडी राजस्व खर्च दा 75.01 फीसदी हा।
- पूंजीगत खर्च अस्थिर रेहा ते बजट दे स्तर कोला घट्ट रेहा, जेह्ड़ा बुनियादी ढांचे दे नवेश च रुकावटें दा इशारा करदा ऐ।
- रिपोर्ट च कानून दे अधिकार दे बगैर कीते गेदे खर्च, मते खर्च ते तिमाही खर्च सीमा दा पालन नेईं करने जनेह् मुद्दें दी पहचान कीती गेई ऐ।
- गैर-प्रभारत देनदारियें गी नोट कीता गेआ, जेह्दे च राश्ट्री पेंशन प्रणाली च लौह्का योगदान ते बक्ख-बक्ख न्यासें (जिʼयां, राश्ट्री खनिज अन्वेषण न्यास कोष, नागालैंड शिड़क सुरक्षा कोष) गी धन दा अंतरण नेईं करना शामल हा।
- उपयोग प्रमाण-पत्र (यू. सी.) जमा करने च देरी ते धन-वापसी दे मामलें च देरी देखी गेई।
- माली खर्च दे रूप च माली खर्च दे गलत वर्गीकरण दी पहचान कीती गेई ही।
- राजस्व च सधार करने, खर्च दे मुद्दें गी हल करने ते लेखांकन मानकें दा पालन सुनिश्चित करने आस्तै संस्तुति कीती गेई ही।
दस्तावेज़ च बी
- अपने राजस्व प्रदर्शन च सधार होने दे बावजूद राज्य दी केंदरी सहायता अनुदान पर निर्भरता मती बनी दी ऐ।
- प्रतिबद्ध लागतें ते सब्सिडी ने राजस्व खर्च दे जैदातर (75.01%) दी खपत कीती, जेह्दे कन्नै पूंजीगत नवेश आस्तै सीमत राजकोषीय थाह्र बची गेआ।
- नागालैंड शिड़क सुरक्षा कोष ते राज्य प्रतिपूरक वनीकरण कोष सनै केईं निधियें गी लोड़ दे मताबक अंतरण नेईं कीता गेआ हा, जेह्ड़ा बगैर शुल्क दी देनदारियें दा प्रतिनिधित्व करदा ऐ।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट
लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2026·2026 दी रिपोर्ट सं. 2
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।