लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक
कैग ने पाया जे ई-खरीद प्रणाली च विसंगतियें आस्तै स्वचालित सूहे झंडे दी कमी ऐ
इस ऑडिट च मार्च 2023 च खत्म होने आह्ली अवधि आस्तै हिमाचल प्रदेश च ई-खरीद प्रणाली, जी. ऐस्स. टी. दे तैह्त ई-वे बिल (ई. डब्ल्यू. बी.) प्रणाली ते जी. ऐस्स. टी. भुगतान/रिटर्न दी निगरानी दी परख कीती गेई (आईटी ऑडिट आस्तै 2018-2023 ते आई. टी. ऑडिट आस्तै 2018-2022)।
इस लेखापरीक्षा च मार्च 2023 गी खत्म होने आह्ली अवधि आस्तै हिमाचल प्रदेश च ई-खरीद प्रणाली, जी. ऐस्स. टी. दे तैह्त ई-वे बिल (ई. डब्ल्यू. बी.) प्रणाली ते जी. ऐस्स. टी. भुगतान/रिटर्न दी निगरानी (आई. टी. लेखापरीक्षा आस्तै 2018-2023 ते प्रदर्शन लेखापरीक्षा आस्तै 2018-2022) दी परख कीती गेई।
एह् कुस दी चिंता ऐः हिमाचल प्रदेश सरकार, बशेश रूप कन्नै वित्त विभाग (ई-खरीद) ते राज्य कर ते उत्पाद शुल्क विभाग (ई-वे बिल ते जी. एस. टी. निगरानी)।
लेखा परीक्षक ने केह् पाया
- कैग ने पाया जे ई-खरीद प्रणाली च म्हत्तवपूर्ण कमी ऐ, जेह्दे च 100 बिच्चा 16 खरीद संस्थाएं स्थापना दे परैंत्त थमां पोर्टल दा इस्तेमाल नेईं कीता ऐ।
- लेखापरीक्षा विश्लेषण ने प्रतिस्पर्धा-विरोधी प्रथाएं दे संभावत संकेतकें गी हरी झंडी दित्ती, जेह्दे च बराबर आई. पी. पतें थमां केईं बोलियां ते रोटेशनल कार्टेल बर्ताव दा सुझाव देने आह्ली सीमांत बोलियें च तब्दीली शामल न।
- कैग ने नियमित रूप कन्नै जी. ऐस्स. टी. रिटर्न दाखिल करने आह्ले टैक्सपेयर्स आसेआ घट्ट भुगतान जां टैक्स देनदारियें दा भुगतान नेईं करने दे कारण सरकारी खजाने गी 4.43 करोड़ रुपए दे नुकसान दी पहचान कीती।
- इक परख-परख च पता चलेआ जे इनपुट टैक्स क्रेडिट (आई. टी. सी.) दा ₹1 करोड़ कोला मता फायदा होआ, जेह्दे फलसरूप राजस्व दा नुकसान होआ।
- ई. डब्ल्यू. बी. प्रणाली ने इक गै चालान पर केईं ई. डब्ल्यू. बी. बनाने दी इजाज़त दित्ती ते ई. डब्ल्यू. बी. गी कम्पोजीशन टैक्सपेयर्स आसेआ अंतर-राज्यी आवाजाही दी इजाज़त दित्ती, जेह्ड़ी इजाज़त नेईं ऐ।
- कैग ने ई. डब्ल्यू. बी. सत्यापन आस्तै इक समर्पत गठन दी गैरमौजूदगी ते गश्ती वाहनें दी कमी गी नोट कीता, जेह्दे कन्नै परिचालन दक्षता ते थाह्र पर सत्यापन प्रभावत होए।
दस्तावेज़ च बी
- कैग ने दस्सेआ जे ई-खरीद प्रणाली च विसंगतियें आस्तै स्वचालित सूहे झंडे दी कमी ही, जेह्दे करी संभावत मिलीभुगत ते बोली च धांधली जनेही गंभीर खामियें दा पता नेईं चलेआ।
- कैग ने पाया जे उपयोगकर्ता आई. डी. दे कन्नै गलत मैपिंग, बोलियें दी वैधता कन्नै समझौता करने दे कारण डिजिटल हस्ताक्षर प्रमाणपत्रें (डी. एस. सी.) दी कानूनी पवित्रता सुनिश्चित नेईं कीती गेई ही।
- कैग ने आखेआ जे राज्य कर ते उत्पाद शुल्क विभाग ने ई. डब्ल्यू. बी. सत्यापन आस्तै इक समर्पत गठन स्थापत नेईं कीता हा, ते निवारक इकाइयां वाहन अवरोधन दी योजना बनाने आस्तै एन. आई. सी. आसेआ डिजाइन कीती गेई विश्लेषणात्मक रिपोर्टें दा उपयोग नेईं करा दियां हियां।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट
लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2026·2026 दी रिपोर्ट नंबर 1
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।