लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक
हिमाचल प्रदेश दी राजस्व सब्सिडी आमदन दा 86 फीसदी खपत करदी ऐ, कैग ने पाया
एह् लेखापरीक्षा माली बʼरे 2024-25 आस्तै हिमाचल प्रदेश सरकार दे माली प्रदर्शन, बजटीय प्रबंधन ते माली रिपोर्टिंग प्रथाएं दी परख करदी ऐ।
86 फीसदीकैग ने पाया जे वचनबद्ध लागत ते सब्सिडी राजस्व प्राप्तियें दा 86 फीसदी खपत करदी ऐ, जेह्दे कन्नै राजकोषीय खेतर सीमत होई जंदा ऐ।
एह् कुस दी चिंता ऐः हिमाचल प्रदेश सरकार
लेखा परीक्षक ने केह् पाया
- सकल राज्य घरेलू उत्पाद (जी. ऐस्स. डी. पी.) दी तरक्की 9.20 फीसदी ही, पर पिछले पंज बʼरें च भारत दे जी. डी. पी. च राज्य दा योगदान घटियै 0.7 फीसदी होई गेआ।
- राजस्व प्राप्तियें च 4.34 फीसदी दा इज़ाफा होआ, जद'के गैर-कर राजस्व च वृध्दि 22.40 फीसदी ही।
- वचनबद्ध लागतें ते सब्सिडी दा राजस्व प्राप्तियें च 86 फीसदी हिस्सा हा, जेह्दे च अकेले वचनबद्ध लागत राजस्व खर्च दा 70 फीसदी ही।
- पूंजीगत खर्च अस्थिर रेहा ते बजट दे स्तर कोला घट्ट रेहा, जेह्ड़ा बुनियादी ढांचे दे नवेश च रुकावटें दा इशारा करदा ऐ।
- मुक्ख रूप कन्नै बिजली सब्सिडी दे कारण सब्सिडी च तेजी कन्नै बधेआ गेआ।
- रिपोर्ट च कानून दे अधिकार दे बगैर कीते गेदे खर्च, मते खर्च ते तिमाही खर्च सीमा दा पालन नेईं करने जनेह् मुद्दें दी पहचान कीती गेई ऐ।
- गैर-प्रभारत देनदारियें च इकट्ठी कीती गेई सैस्स दी गैर-वापसी, बिना शुल्क दी ब्याज देनदारियां ते कोटपा दे तैह्त इकट्ठी कीती गेई जुर्माने दी अनाधिकृत प्रतिधारण शामल ऐ।
- उपयोग प्रमाण-पत्र जमा करने ते धन-वापसी दे मामलें च देरी होई दी ऐ।
- रिपोर्ट च ऐस्स. ओ. ई.-20 (होरनें शुल्कें) दे व्यापक उपयोग ते प्रमुख सस्पेंस ते डी. डी. आर. प्रमुखें दे तैह्त बकाया बकाए दे कारण गैर-पारदर्शी लेखांकन गी नोट कीता गेआ ऐ।
दस्तावेज़ च बी
- कैग ने आखेआ जे पिछले पंज बʼरें च भारत दे जी. डी. पी. च राज्य दा योगदान घट्ट होआ ऐ, जेह्ड़ा इक चिंता दा सबब ऐ।
- कैग ने पाया जे प्रतिबद्ध लागत ते सब्सिडी राजस्व प्राप्तियें दा 86 फीसदी खपत करदियां न, जेह्दे कन्नै पूंजीगत नवेश आस्तै सीमत राजकोषीय थाह्र बची जंदा ऐ।
- कैग ने दस्सेआ जे पूंजीगत खर्च बजट दे स्तर कोला घट्ट हा, जेह्ड़ा बुनियादी ढांचे दे नवेश च रुकावटें गी दर्शांदा ऐ।
- सी. ए. जी. ने गृह विभाग आसेआ सरकारी खाते दे बाह्र कोटपा दे तैह्त इकट्ठे कीते गेदे जुर्माने गी अनधिकृत रूप कन्नै बनाए रखने ते उपयोग करने दी पहचान कीती।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट
लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2026·2026 दी रिपोर्ट सं. 2
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।