लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक
कैग ने पाया जे ई-खरीद प्रणाली गी हरियाणा च ऑफ़लाइन बोली ते मिली जुली निविदाएं दी इजाज़त ऐ
इस लेखापरीक्षा च हरियाणा सरकार दे उत्पाद शुल्क विभाग च ई-खरीद परियोजना ते लाइसेंस प्रबंधन, शराब उत्पादन ते वितरण प्रणाली दे कार्यान्वयन ते कम्म-काज दी परख कीती गेई।
लेखापरीक्षा च 2022-23 अवधि दे कन्नै-कन्नै पैह्लें दे गैर-रिपोर्ट कीते गेदे मामले ते ओह्दे परैंत्त दियें अवधियें गी शामल कीता गेआ जित्थै लोड़ ही।
एह् कुस दी चिंता ऐः हरियाणा सरकार (वित्त विभाग ते उत्पाद शुल्क विभाग)
लेखा परीक्षक ने केह् पाया
- ई-खरीद परियोजना आस्तै राश्ट्री सूचना विज्ञान केंदर (एन. आई. सी.) दे कन्नै समझौते गी लागू नेईं करना।
- परियोजना निगरानी इकाई दे कम्म-काज च कमी ते पोर्टल कार्यान्वयन दी गैर-निगरानी।
- सरकारी ई-मार्केट प्लेस (जी. ई. एम.) दा नाकाफ़ी कार्यान्वयन ते नाकाफ़ी प्रशिक्षण दे कारण पोर्टल दा अकुशल उपयोग।
- इक गै आई. पी. पता, मोबाइल नंबर, ईमेल, जी. ऐस्स. टी. आई. ऐन्न. जां पैन थमां केईं बोलियें समेत मिली जुली बोली ते गुटबाजी दे उदाहरण।
- निविदा च अनियमितताएं जिʼयां बोली जमा करने आस्तै नाकाफ़ी समां, कम्म दा विभाजन, ते परतियै बुलाए गेदे निविदाएं गी मूल निविदाएं कन्नै नेईं जोड़ना।
- पासवर्ड पॉलिसियें दी गैरमौजूदगी, कर्तव्यें गी बक्ख नेईं करना, ते उपयोगकर्ता दियें भूमिकें कन्नै संबंधित अनाधिकृत कार्रवाइयां सनै सुरक्षा खामियां।
- माली अनियमितताएं च पूल खातें दा मेल-मिलाप नेईं, अनियमित जी. ऐस्स. टी. प्रेषण ते गलत रिफंड दे कारण नुकसान शामल न।
- आबकारी महकमे च, शराब उत्पादन, प्रेषण ते निर्यात प्रक्रियें दा गैर-स्वचालन, ते जुर्माने ते ब्याज दी गणना आस्तै कार्यशीलता दी कमी।
- अतिरिकत उत्पाद शुल्क दी घट्ट गणना ते मंजूर परमिट कोला मती मात्तरा आस्तै पास जारी करना।
- शराब प्रणाली च सत्यापन जांच दी गैरमौजूदगी, जेह्दे करी लॉकडाउन दे दुरान ते रद्द परमिट आस्तै पास जारी कीते जंदे न।
दस्तावेज़ च बी
- कैग ने पाया जे ई-खरीद प्रणाली दी कमी ही की जे किश गतिविधियें गी ऑफ़लाइन कीता गेआ हा, जेह्दे कन्नै पारदर्शिता ते मकाबले दे उद्देशें गी हराया गेआ हा।
- कैग ने मिली जुली बोली दा संकेत देने आह्ले उदाहरण देखे जित्थै इक गै आई. पी. पते थमां केईं बोलियां पेश कीतीआं गेइयां हियां जां घट्ट समें दे अंतराल दे अंदर इकाई कंप्यूटरें दी खरीद कीती गेई ही।
- कैग ने नोट कीता जे शराब वितरण प्रणाली च स्टॉक ट्रांसफर फीस गणना ते जुर्माने दी गणना जनेही प्रमुख प्रक्रियें आस्तै स्वचालन दी कमी ऐ, जेह्दे करी दस्ती त्रुटियां होंदियां न ते राजस्व दा नुकसान होई सकदा ऐ।
- सी. ए. जी. ने दस्सेआ जे प्रणाली ने कोविड लॉकडाउन दे दुरान ते प्रमाणन जांच नेईं होने दे कारण रद्द परमिटें दे खलाफ शराब दे पास जारी करने दी इजाज़त दित्ती।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट
लेखा परीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2026·2026 दी रिपोर्ट सं. 3
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।