लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक
₹2, 732.56 करोड़ जी. ऐस्स. टी. टैक्स देनदारी ते आई. टी. सी. बेमेल होने दे कारण 431 मामलें च टैक्सपेयर रिकार्ड गुजरी गे
इस लेखापरीक्षा च मार्च 2024 च खत्म होई दी अवधि आस्तै राजस्व विभाग (सी. बी. आई. सी.) आसेआ केंदरी वस्तु ते सेवा कर (जी. ऐस्स. टी.) दे लेवी ते इकट्ठी करने कन्नै जुड़ी अनुपालन ते आई. टी. प्रणालियें दी परख कीती गेई, जेह्दे च जी. ऐस्स. टी. ऐन्न. आई. टी. प्रणाली ते आई. ऐस्स. टी. पर बशेश ध्यान दित्ता गेआ।
₹2, 732.56 करोड़कैग ने दस्सेआ जे 431 मामलें च, महकमे दे कोल टैक्सपेयर रिकार्ड नेईं हे, जेह्दे करी टैक्सपेयरें च कोई फर्क नेईं पाया गेआ।
इस लेखापरीक्षा च मार्च 2024 च खत्म होई दी अवधि आस्तै राजस्व विभाग (सी. बी. आई. सी.) आसेआ केंदरी वस्तु ते सेवा कर (जी. ऐस्स. टी.) दे लेवी ते संग्रह कन्नै जुड़ी अनुपालन ते आई. टी. प्रणालियें दी परख कीती गेई, जेह्दे च जी. ऐस्स. टी. ऐन्न. आई. टी. प्रणाली ते कार्य अनुबंध/निर्माण सेवा खेतरें पर बशेश ध्यान दित्ता गेआ।
एह् कुस दी चिंता ऐः केंदर सरकार, राजस्व विभाग (अप्रत्यक्ष कर-वस्तु ते सेवा कर), केंदरी अप्रत्यक्ष कर ते सीमा शुल्क बोर्ड (सी. बी. आई. सी.), ते वस्तु ते सेवा कर नेटवर्क (जी. ऐस्स. टी. एन.)।
लेखा परीक्षक ने केह् पाया
- कैग ने कार्य अनुबंध ते निर्माण सेवा खेतर च ₹1,334 अनुपालन कमियें दी पहचान कीती जेह्दे च ₹1 करोड़ शामल न।
- विभाग ने ₹1 करोड़ दे धन मूल्य आह्ले 903 मामलें आस्तै लेखा परीक्षा टिप्पणियें गी मंजूर करी लैता ते 399 मामलें च ₹2 करोड़ दी बरामदगी दी सूचना दित्ती।
- 392 टैक्सपेयर्स कन्नै जुड़े दे 431 मामलें च, विभाग दे कोल बारीक रिकार्ड उपलब्ध नेईं हे, जेह्दे च टैक्स देनदारी ते ₹2,000 करोड़ दे इनपुट टैक्स क्रेडिट (आई. टी. सी.) च पहचाने गेदे बेमेल शामल हे।
- कैग ने जी. ऐस्स. टी. ऐन्न. पंजीकरण मॉड्यूल च कमी पाई, जेह्दे च गलत प्रमाणन ते मंजूरी च प्रक्रिया च देरी शामल ऐ।
- कैग ने कारोबारी नियम मानचित्रण ते पात्रता सत्यापन दे संदर्भ च जी. ऐस्स. टी. ऐन्न. रिटर्न मॉड्यूल च नौ कमियें दा अवलोकन कीता।
- कैग ने आई. जी. एस. टी. निपटान रिपोर्टें च पंज कमियें गी नोट कीता, जेह्दे च विभाजन च विसंगतियां बी शामल न।
- सी. ए. जी. ने जी. ऐस्स. टी. ऐन्न. गी प्रमाणन कमियें गी तेजी कन्नै ठीक करने, कम्पोजिशन लेवी स्कीम टैक्सपेयर्स दी निगरानी च सधार करने ते ऑटो-पॉपुलेटेड रिटर्न मूल्यें च विसंगतियें गी दूर करने दी सिफ़ारिश कीती।
दस्तावेज़ च बी
- कैग ने दस्सेआ जे 431 मामलें च, विभाग दे कोल टैक्सपेयर रिकॉर्ड नेईं हे, जेह्दे करी टैक्स देनदारी ते ₹2,000 करोड़ दे आई. टी. सी. च बेमेल दी पहचान कीती गेई।
- कैग ने पाया जे पिछले चरणें दे 56 बकाया लेखापरीक्षा निष्कर्षें बिच्चा, सुधार शुरू नेईं कीता गेआ हा, नाकाफ़ी हा, जां बाकी मामलें च 38 दे सुधार दे परैंत्त ते इक गी अंशकत रूप कन्नै सुधारने दी लोड़ नेईं ही।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट
लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2026 · 2026 दी रिपोर्ट सं. 20
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।