Saturday, 7 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

हर इक कहानी इक असली सरकारी दस्तावेज़ ऐ।

अनुवाद कीता गेआ ऐ डोगरी (डोगरी) मशीन राहें (इंडिकट्रांस2, साडे अपने कंप्यूटर पर)। एह्दे च त्रुटियां होई सकदियां न-अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

संसद संसद च सवाल-जवाब

सरकार ने लोकसभा गी आखेआ जे केरल च कोई नमां राश्ट्री विज्ञान संस्थान प्रस्तावत नेईं ऐ

सांसद ने विज्ञान ते प्रौद्योगिकी मंत्रालय कोला केरल च पिछले पंज बʼरें च अनुसंधान परियोजनें, वैज्ञानिक संस्थानें, धन, अध्येतावृत्तियें ते नवान्वेषण उपावां दे बारे च ब्यौरा माँगा, जेह्दे च समुंदरी विज्ञान ते तकनीकी विकास जनेह् बशेश खेतर शामल न।

2597.37 करोड़विज्ञान ते प्रौद्योगिकी मंत्रालय ने केरल च त्र'ऊं वैज्ञानिक संस्थानें गी 2597.37 करोड़ रुपए जारी कीते न।

सांसद ने विज्ञान ते प्रौद्योगिकी मंत्रालय कोला पिछले पंज बʼरें च केरल च अनुसंधान परियोजनाएं, वैज्ञानिक संस्थानें, धन, अध्येतावृत्तियें ते नवान्वेषण उपावां दे बारे च ब्यौरा मांगा, जेह्दे च समुंदरी विज्ञान ते नीली अर्थव्यवस्था जनेह् बशेश खेतर शामल न।

पुज्जेआ ते उʼनें दा जवाब दित्ताः विज्ञान ते प्रौद्योगिकी मंत्रालय (राज्य मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह) ने श्री शफी परंबिल दे सवाल दा जवाब दित्ता।

सरकार ने केह् आखेआ

  • विज्ञान ते प्रौद्योगिकी मंत्रालय ने पिछले पंज बʼरें च केरल च त्रै वैज्ञानिक संस्थानें आस्तै ₹3 करोड़ जारी कीते न-श्री चित्रा तिरुनल इंस्टीट्यूट ऑफ मेडिकल साइंस एंड टेक्नोलॉजी (₹4 करोड़), नेशनल इंस्टीट्यूट फॉर इंटरडिसिप्लिनरी साइंस एंड टेक्नोलॉजी (₹1 करोड़), ते राजीव गांधी सेंटर फॉर बायोटेक्नोलॉजी (₹2 करोड़)।
  • सरकार दा आखना ऐ जे उʼनें समुंदरी विज्ञान, तटी कटाव, आबोहवा लचीलापन ते नीली अर्थव्यवस्था कन्नै सरबंधत केईं परियोजनें गी मंजूरी दित्ती ऐ, जेह्दे च इक अनुलग्नक च ब्यौरा दित्ता गेआ ऐ।
  • 2021-22 कोला 2025-26 आस्तै बशेश अध्येतावृत्ति डेटा प्रदान कीता जंदा ऐ, जेह्दे च इंस्पायर अध्येतावृत्ति (110 कोला 171 प्रति बʼरे तक्कर) ते DBT जूनियर रिसर्च अध्येतावृत्ति (13 कोला 54 प्रति बʼरे तक्कर) शामल न।
  • नवान्वेषण अनुदान ते प्रौद्योगिकी विकास परियोजनाएं गी विभाग (सी. ऐस्स. आई. आर., डी. ऐस्स. टी., डी. बी. टी., आई. सी. ए. आर.) आसेआ इʼनी गै अवधि आस्तै सूचीबद्ध कीता गेआ ऐ।
  • अनुसंधान गी मजबूत करने दे उपायें च केरल राज्य विज्ञान, प्रौद्योगिकी ते पर्यावरण परिशद् (के. एस. सी. एस. टी. ई.) गी धन देना, इक पेटेंट सूचना केंदर दी स्थापना करना ते एफ. आई. एस. टी. योजना दे तैह्त 9 एसटी. ई. एम. विभागां ते 12 पी. जी. महाविद्यालयें गी समर्थन देना शामल ऐ।
  • महात्मा गांधी विश्व-विद्यालय ते कोचीन विज्ञान ते प्रौद्योगिकी विश्व-विद्यालय च दो परिष्कृत विश्लेषणात्मक उपकरण सुविधाएं (SAIF) दी स्थापना कीती गेई ही।
  • कालीकट विश्व-विद्यालय गी पी. यू. आर. एस. ई. योजना दे तैह्त समर्थन दित्ता गेआ हा, ते ऐस्स. सी. टी. आई. ऐम्म. ऐस्स. टी. च तकनीकी अनुसंधान केंदर चकित्सा उपकरणें च मिशन-मोड अनुसंधान ते विकास दा संचालन करा दा ऐ।
  • बी. आई. आर. ए. सी. ने केरल च द'ऊं इन्क्यूबेशन केंदरें दी स्थापना कीती ते पेस, बी. आई. पी. पी. ते ऐस्स. बी. आई. आर. आई. कार्यक्रमें दे राहें उद्योग-शैक्षणिक सहयोग गी समर्थ प्रदान कीता।
  • ए. ऐन्न. आर. ऐफ्फ. (पैह्लें ऐस्स. ई. आर. बी.) ते आई. सी. ए. आर. दियें पहलें, जिंʼदे च ऐन्न. आई. सी. आर. ए. ते कृषि विज्ञान केंदर शामल न, गी अनुसंधान ते खेतीबाड़ी नवप्रवर्तन दा समर्थन करने दे उपाये दे रूप च उद्धृत कीता गेआ ऐ।

दस्तावेज़ च बी

  • भाग (ए) कोला (ई) दा जवाब मुक्ख रूप कन्नै सदन दी मेज पर रखे गेदे बयानें दा इक संदर्भ ऐ, जेह्दे च अध्येतावृत्ति, अनुदान ते प्रमुख संस्थागत धन आस्तै पाठ च बशेश आंकड़े ते सूची प्रदान कीती गेई ऐ।
  • जवाब सभनें मंत्रालयें आसेआ वित्त पोषित सभनें अनुसंधान परियोजनें आस्तै इक बी समेकित कुल प्रदान नेईं करदा ऐ, बल्के बशेश संस्थानें ते विभागों आसेआ धन गी बंडदा ऐ।
  • जवाब नमीं सुविधाएं (ऐस्स. ए. आई. ऐफ्फ., इन्क्यूबेशन सेंटर) दी स्थापना दी पुश्टी करदा ऐ, पर एह् स्पश्ट रूप कन्नै नेईं दसदा ऐ जे क्या कोई नमां * राश्ट्री वैज्ञानिक अनुसंधान संस्थान भविष्य च स्थापत कीता जाना ऐ जां नेईं, एह्दे बजाए पैह्लें शा स्थापत संस्थानें गी सूचीबद्ध करदा ऐ।

एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा

साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।

आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।

ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।

इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो

मूल दस्तावेज़

भारत दी संसद-सवाल ते जवाब (लोकसभा, तारांकित)

सरकार गी सवाल · संदर्भ लोक सभा प्रश्न 260 (सत्र 8) · 5 अगस्त 2026

संसदीय सवाल ते जवाब 5 अगस्त 2026 · 2.3 एमबी दस्तावेज़ खोल्हो sansad.in पर
इʼथे पढ़ो

चर्चा

दस्तावेज़ें पर चर्चा करो, लोकें पर नेईं। निजी लोकें कन्नै कोई गल्ल-बात नेईं करो। अपराध जां गलत कम्म दे इलजामें गी तथ्य दे रूपा च नेईं दस्सो-एह्दे बजाए सवाल पुच्छो। दीवानी बनो। इʼनें नियमें गी तोड़न आह्लियें पोस्टें गी मध्यस्थें आसेआ हटाई दित्ता जाई सकदा ऐ।

पोस्ट करने आस्तै गूगल कन्नै साइन इन करो

हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।