लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक
सी. ए. जी. ने पाया जे असम दी 47 ग्रांs परिशदां बिच्चा 35 मनरेगा स्थानी निकाय योजनाएं थमां खु'ल्ले दे न
इस लेखापरीक्षा च मार्च 2024 च खत्म होई दी अवधि आस्तै असम सरकार च समाजक, आर्थिक ते आम खेतर दियें योजनाएं ते विभागों दे कार्यान्वयन दी परख कीती गेई।
एह्दे च मनरेगा योजना दे प्रदर्शन ते बक्ख-बक्ख विभागां च अनुपालन लेखा-जोखा पर ध्यान केंद्रत कीता गेआ।
एह् कुस दी चिंता ऐः असम सरकार, बशेश रूप कन्नै पंचायत ते ग्रांईं विकास विभाग, चकित्सा शिक्षा ते अनुसंधान विभाग, लोक निर्माण विभाग, जनजाति मामले विभाग, महिला ते बाल विकास विभाग, जल संसाधन विभाग, वित्त विभाग ते प्रशासनिक सधार ते प्रशिक्षण विभाग।
लेखा परीक्षक ने केह् पाया
- मनरेगाः कामगारें गी ₹1 करोड़ दी मज़दूरी दा भुगतान नेईं कीता जाना।
- मनरेगाः ₹7.76 करोड़ दा संदिग्ध खर्च ते ₹6.19 करोड़ दे धन दा उपयोग।
- जनजातीय मामले (मैदानी): मती कोला मती परचून कीमत शा मती खरीद दे कारण ₹1 करोड़ दे अतिरिक्त खर्च शा बचेआ जाई सकदा ऐ।
- जनजातीय मामले (मैदानी): लाभार्थियें आसेआ चीजें दी रसीद गी निश्चत कीते बगैर जारी भुगतान दे कारण ₹9.92 करोड़ दा अनियमित खर्च।
- महिला ते बाल विकासः ऐफ्फ. सी. आई. चौलें दा इस्तेमाल करने दे बजाए खु'ल्ले बजार थमां चौल खरीदने दे कारण ₹7.24 करोड़ दा मता खर्च।
- सार्वजनक निर्माण (भवन ते ऐन्न. ऐच्च.): गलत अनुमानें दे कारण ₹2.7 करोड़ दे अतिरिक्त खर्च शा बचा जाई सकदा ऐ।
- लोक निर्माण (सिड़कें): घट्ट अनुमानें दे बावजूद अनुबंध दी कीमत च संशोधन करने च नाकामी दे कारण इक ठेकेदार गी ₹3.06 करोड़ दा अनुचित माली लाभ।
- लोक निर्माण (सिड़कें): निविदा गी अंतिम रूप देने च वस्तु दरें च तब्दीली दे कारण इक ठेकेदार गी ₹125 करोड़ दा अनुचित माली लाभ।
- प्रशासनिक सधार ते प्रशिक्षण विभागः ₹1 लाख दा बर्बाद खर्च।
- अनुशंसाएं च समें पर धन जारी करना, मजदूरी भुगतान विफलताएं दा फौरन समाधान, यथार्थवादी कम्म अनुमान ते शिकायत निवारण तंत्र गी मजबूत करना शामल ऐ।
दस्तावेज़ च बी
- सी. ए. जी. ने पाया जे 47 नमूनें आह्ली ग्रां पंचायतें/ग्रां विकास परिशद्ें बिच्चा 35 ने 2019-24 आस्तै स्थानी निकाय योजनाएं गी त्यार नेईं कीता हा, जेह्ड़ा मनरेगा आस्तै बॉटम-अप योजना द्रिश्टीकोण च नाकामी दा इशारा करदा ऐ।
- कैग ने दस्सेआ जे मनरेगा दे बारे च 720 शिकायतें बिच्चा 236 दिसंबर 2024 तक्कर लंबित रेहियां न, जेह्दे च इक अपर्याप्त शिकायत निवारण तंत्र गी उजागर कीता गेआ ऐ।
- कैग ने नोट कीता जे चुने दे प्रखंडें च मनरेगा दे पूरे होए दे 18 फीसदी कम्में गी दिशानिर्देशें दे बरोध च जियोटैग नेईं कीता गेआ हा।
- कैग ने दस्सेआ जे असम सोसाइटी फॉर सोशल ऑडिट हर छें महीनें च समाजिक ऑडिट करने दे अपने लक्ष गी पूरा करने च नाकाम रेहा, जेह्दे च 2019-24 दे बिच्च 3 फीसदी कोला 80 फीसदी तक्कर दी कमी ही।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट
लेखा परीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2026·2026 दी रिपोर्ट सं. 3
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।