कैग ने बैंगलोर मेट्रो परियोजना च ₹6, 603.39 करोड़ अतिरिक्त जमीन दी लागत पाई
इस प्रदर्शन लेखापरीक्षा च बैंगलोर मेट्रो रेल कार्पोरेशन लिमिटेड (बी. एम. आर. सी. एल.) आसेआ बैंगलोर मेट्रो रेल परियोजना दे चरण 1 ते चरण 2 (2ए ते 2बी गी छोड़ियै) दी योजना, कार्यान्वयन, अनुबंध प्रबंधन ते संचालन दी परख कीती गेई। लेखापरीक्षा च निगम दी स्थापना शा मार्च 2021 तक्कर दी अवधि गी शामल कीता गेआ, जेह्दे च माली आंकड़े मार्च 2023 तक्कर अपडेट कीते गे।
बैंगलोर मेट्रो रेल कार्पोरेशन लिमिटेड (बी. एम. आर. सी. एल.), भारत सरकार ते कर्नाटक सरकार दा इक संयुक्त उद्यम ऐ, जेह्ड़ा आवास ते शैह्री मामलें दे मंत्रालय दे मतैह्त ऐ।
- अनुचित अनुमान ते देरी दे कारण जमीन अधिग्रहण दी लागत ₹6,000 करोड़ (चरण 1 आस्तै ₹1 करोड़ ते चरण 2 आस्तै ₹5, ₹3 करोड़) बधी गेई।
- ₹1 करोड़ दे मते जमीन मुआवजे दा भुगतान कीता गेआ की जे बी. एम. आर. सी. एल. ने खेतीबाड़ी जमीन आस्तै गैर-खेतीबाड़ी जमीन दरें गी अपनाया जां छड़ा बदली दी जमीन पर लागू होने आह्ले जोड़े गेदे गुणें गी अपनाया।
- उच्च शक्ति समिति आसेआ निर्धारित 270 दिनें दी समय सीमा कोला परे अखीरी अधिसूचना जारी करने च देरी दे कारण जमींदारें गी ₹1 करोड़ दा अतिरिक्त ब्याज दित्ता गेआ हा।
- चरण 2 च ₹ 31.35 करोड़ दा मते मुआवजे दा भुगतान कीता गेआ की जे बी. एम. आर. सी. एल. ने कर्नाटक सरकार दे दिशानिर्देशें दी तुलना च बजार मूल्य च मता फीसदी बधाव लागू कीता।
- बी. ऐम्म. आर. सी. ऐल्ल. ने चरण 1 दे भूमिगत स्टेशनें च प्लेटफार्म स्क्रीन डोर (पी. ऐस्स. डी.) स्थापत नेईं कीते, जेह्दे कन्नै वातानुकूलन ते रखरखाव लागत च ₹ 6.58 करोड़ दी अनुमानित सलाना बचत नेईं होई।
- खरीदे गेदे रेलें च 36 थाह्रें बिच्चा 34 थाह्रें पर मानक सीमा (340-390 BHN) कोला घट्ट कठोरता मूल्य (260-330 BHN) हे, जेह्दे कन्नै संभावत रूप कन्नै रखरखाव लागत बधदी ऐ ते रेल/पहिया जीवन घट्ट होंदा ऐ।
- माली ते माली अंदरूनी रिटर्न दर (ऐफ्फ. आई. आर. आर./ई. आई. आर. आर.) दी गणना आस्तै इस्तेमाल कीते जाने आह्ले सवारी अनुमानें गी मता आंकलन कीता गेआ हा, वास्तविक 2021 ट्रैफिक (6,429-8, 852) भारी मेट्रो नवेश गी जाइज़ ठहराने आस्तै लाजमी 15,000 थ्रेसहोल्ड कोला बड़ा घट्ट हा।
- बी. एम. आर. सी. एल. च खरीद नियमावली दी कमी ही, जेह्दे करी परियोजना दी अवधि, पैकेज दे आकार ते अग्रिम रिलीज आस्तै लागत अनुमानें ते दिशानिर्देशें च एकरूपता दी कमी ही।
ए. आई. आसेआ दस्तावेज़ थमां लिखेआ गेआ ऐ, ते ओह्दे खलाफ परख कीती गेई ऐ। खʼल्ल मूल आधिकारिक ऐ।
मूल दस्तावेज़
दस्तावेज़ विवरण
| आधिकारिक सिरलेख | बैंगलोर मेट्रो रेल कार्पोरेशन लिमिटेड आसेआ बैंगलोर मेट्रो रेल परियोजना दे चरण 1 ते चरण 2 दे कार्यान्वयन पर भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक दी रिपोर्ट केंदर सरकार दा आवास ते शैह्री मामलें दा मंत्रालय 2026 दा नंबर 7 (प्रदर्शन लेखा परीक्षा-वाणिज्यिक) |
| स्रोत शरीर | भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट |
| संदर्भ नंबर | — |
| स्थिति | कोई नेईं। (ऑडिट रिपोर्ट) (_ Rep) |
| बʼरा | 2026 |
| बंद करने दी तरीक | — |
| दस्तावेज़ | 1 |