Sunday, 8 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

हर इक कहानी इक असली सरकारी दस्तावेज़ ऐ।

अनुवाद कीता गेआ ऐ डोगरी (डोगरी) मशीन राहें (इंडिकट्रांस2, साडे अपने कंप्यूटर पर)। एह्दे च त्रुटियां होई सकदियां न-अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक

कैग ने बैंगलोर मेट्रो परियोजना च ₹6, 603.39 करोड़ अतिरिक्त जमीन दी लागत पाई

इस प्रदर्शन ऑडिट च बैंगलोर मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (बी. एम. आर. सी. एल.) आसेआ बैंगलोर मेट्रो रेल परियोजना दे चरण 1 ते चरण 2 (2ए ते 2बी गी छड्डियै) दी योजना, कार्यान्वयन, अनुबंध प्रबंधन ते संचालन दी परख कीती गेई।

₹6,600 करोड़कैग ने पाया जे आकलन त्रुटियें ते देरी दे कारण जमीन अधिग्रहण दी लागत च कुल वृद्धि ₹6 कोला मती ही।

लेखा-परीक्षण च निगम दी स्थापना शा मार्च 2021 तक्कर दी अवधि गी शामल कीता गेआ, जेह्दे च माली आंकड़े मार्च 2023 तक्कर अपडेट कीते गे।

एह् कुस दी चिंता ऐः बैंगलोर मेट्रो रेल कार्पोरेशन लिमिटेड (बी. एम. आर. सी. एल.), भारत सरकार ते कर्नाटक सरकार दा इक संयुक्त उद्यम ऐ, जेह्ड़ा आवास ते शैह्री मामलें दे मंत्रालय दे मतैह्त ऐ।

लेखा परीक्षक ने केह् पाया

  • अनुचित अनुमान ते देरी दे कारण जमीन अधिग्रहण दी लागत ₹6,000 करोड़ (चरण 1 आस्तै ₹1 करोड़ ते चरण 2 आस्तै ₹5, ₹3 करोड़) बधी गेई।
  • ₹1 करोड़ दे मते जमीन मुआवजे दा भुगतान कीता गेआ की जे बी. एम. आर. सी. एल. ने खेतीबाड़ी जमीन आस्तै गैर-खेतीबाड़ी जमीन दरें गी अपनाया जां छड़ा बदली दी जमीन पर लागू होने आह्ले जोड़े गेदे गुणें गी अपनाया।
  • उच्च शक्ति समिति आसेआ निर्धारित 270 दिनें दी समय सीमा कोला परे अखीरी अधिसूचना जारी करने च देरी दे कारण जमींदारें गी ₹1 करोड़ दा अतिरिक्त ब्याज दित्ता गेआ हा।
  • चरण 2 च ₹ 31.35 करोड़ दा मते मुआवजे दा भुगतान कीता गेआ की जे बी. एम. आर. सी. एल. ने कर्नाटक सरकार दे दिशानिर्देशें दी तुलना च बजार मूल्य च मता फीसदी बधाव लागू कीता।
  • बी. ऐम्म. आर. सी. ऐल्ल. ने चरण 1 दे भूमिगत स्टेशनें च प्लेटफार्म स्क्रीन डोर (पी. ऐस्स. डी.) स्थापत नेईं कीते, जेह्दे कन्नै वातानुकूलन ते रखरखाव लागत च ₹ 6.58 करोड़ दी अनुमानित सलाना बचत नेईं होई।
  • खरीदे गेदे रेलें च 36 थाह्रें बिच्चा 34 थाह्रें पर मानक सीमा (340-390 BHN) कोला घट्ट कठोरता मूल्य (260-330 BHN) हे, जेह्दे कन्नै संभावत रूप कन्नै रखरखाव लागत बधदी ऐ ते रेल/पहिया जीवन घट्ट होंदा ऐ।
  • माली ते माली अंदरूनी रिटर्न दर (ऐफ्फ. आई. आर. आर./ई. आई. आर. आर.) दी गणना आस्तै इस्तेमाल कीते जाने आह्ले सवारी अनुमानें गी मता आंकलन कीता गेआ हा, वास्तविक 2021 ट्रैफिक (6,429-8, 852) भारी मेट्रो नवेश गी जाइज़ ठहराने आस्तै लाजमी 15,000 थ्रेसहोल्ड कोला बड़ा घट्ट हा।
  • बी. एम. आर. सी. एल. च खरीद नियमावली दी कमी ही, जेह्दे करी परियोजना दी अवधि, पैकेज दे आकार ते अग्रिम रिलीज आस्तै लागत अनुमानें ते दिशानिर्देशें च एकरूपता दी कमी ही।

दस्तावेज़ च बी

  • कैग ने पाया जे आकलन त्रुटियें ते देरी दे कारण जमीन अधिग्रहण दी लागत च कुल 6,600 करोड़ रुपए कोला मता दा इज़ाफा होआ ऐ।
  • कैग ने नोट कीता जे बी. ऐम्म. आर. सी. ऐल्ल. ने मती उन्नत संचार अधारत रेल नियंत्रण (सी. बी. टी. सी.) प्रणाली दे बजाए इक पुरानी डिस्टेंस टू गो (डी. टी. जी.) सिग्नलिंग प्रणाली दा उपयोग करना जारी रक्खेआ, जेह्ड़ी उस समें उपलब्ध ही, जेह्दे करी चरण 2 दे विस्तार च पुरानी प्रणाली दा उपयोग करने आस्तै मजबूर होना पेआ।
  • कैग ने आखेआ जे जून 2017 शा चरण 1 पूरी चाल्ली कन्नै चालू होने दे बावजूद मार्च 2023 तक्कर अट्ठ थाह्रें पर मल्टी-मोडल इंटीग्रेशन (एमएमआई) चालू नेईं हा।

एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा

साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।

आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।

ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।

इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो

मूल दस्तावेज़

भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट

लेखापरीक्षा रिपोर्ट · 2026

लेखापरीक्षा रिपोर्ट 2026 · 13.3 MB दस्तावेज़ खोल्हो cag.gov.in पर
इʼथे पढ़ो

चर्चा

दस्तावेज़ें पर चर्चा करो, लोकें पर नेईं। निजी लोकें कन्नै कोई गल्ल-बात नेईं करो। अपराध जां गलत कम्म दे इलजामें गी तथ्य दे रूपा च नेईं दस्सो-एह्दे बजाए सवाल पुच्छो। दीवानी बनो। इʼनें नियमें गी तोड़न आह्लियें पोस्टें गी मध्यस्थें आसेआ हटाई दित्ता जाई सकदा ऐ।

पोस्ट करने आस्तै गूगल कन्नै साइन इन करो

हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।