संसद संसद च सवाल-जवाब
जल जीवन मिशनः सीमत ग्राम पंचायत दी भूमिका कन्नै बिरादरी दी मालकी गी नुकसान होंदा ऐ
इस प्रशन च जल शक्ति मंत्रालय कोला जल जियान मिशन (जेजेएम) दे कार्यान्वयन दी वर्तमान स्थिति, बुनियादी ढांचे दी गुणवत्ता ते माली अनियमितताएं दे बारे च शिकायतें दी जांच, दंडात्मक कारवाई दे बारे च पुज्जेआ गेआ हा।
इस सवाल च जल शक्ति मंत्रालय कोला जल जियान मिशन (जेजेएम) दे कार्यान्वयन दी वर्तमान स्थिति, बुनियादी ढांचे दी गुणवत्ता ते माली अनियमितताएं दे बारे च शिकायतें दी जांच, अधिकारियें ते ठेकेदारें दे खलाफ कीती गेई दंडात्मक कारवाई ते धन आवंटन दी स्थिति दे बारे च पुज्जेआ गेआ। जल शक्ति मंत्रालय ने जवाब दित्ता।
पुज्जेआ ते उʼनें दा जवाब दित्ताः पुज्जेआ गेआः श्री विजय कुमार हंसदक; जवाबः जल शक्ति मंत्रालय (मंत्री श्री सी. आर. पाटिल)
सरकार ने केह् आखेआ
- 18.07.2026 तक्कर, करोड़ कोला मते (82.09%) ग्राईं घरें च नल दे पानी दे कनेक्शन न।
- राज्यें/केंदर शासत प्रदेशें गी माली अनियमितताएं ते कम्में दी खराब गुणवत्ता दे बारे च कुल 18,790 शिकायतां प्राप्त होइयां।
- 635 विभागीय अधिकारियें, 1,020 ठेकेदारें ते 155 थर्ड पार्टी इन्स्पेक्शन एजेंसियें (टी. पी. आई. ए.) दे खलाफ कारवाई कीती गेई।
- दंडात्मक कार्रवाइयें च निलंबन, काली सूची, अनुबंधें दी समाप्ति, पाबंदी ते सूची थमां हटाना शामल हा।
- केंदरी नोडल अधिकारी (सी. एन. ओ.) ते तकनीकी टीमें जे. जे. एम.-आई. ऐम्म. आई. ऐस्स. दे कन्नै एकीकृत इक डिजिटल मूल्यांकन ढांचे दा उपयोग करियै जमीनी सत्यापन कीता।
- निष्कर्षें ने संकेत दित्ता जे राज्य-बशेश नीतियें दे कारण तकनीकी रूप कन्नै असंगत डिजाइन ते सीपीएचईईओ मानदंडें शा विचलन दे कारण गैर-वाजब रूप कन्नै उच्च परियोजना लागत पैदा होई।
- जेजेएम 2 ऑपरेशनल दिशानिर्देश योजना दे किसम दे अधार पर अग्रिम भुगतान मोड जां प्रतिपूर्ति मोड दे राहें केंदरी मदद जारी करने दा प्रावधान करदे न।
दस्तावेज़ च बी
- जवाब च आखेआ गेआ ऐ जे'पानी'राज्य दा इक विषय ऐ, ते शिकायतें गी राज्य/केंदर शासत प्रदेश स्तर पर सम्हालेआ जंदा ऐ, जेह्दा अर्थ ऐ जे केंदर सरकार इʼनें शिकायतें गी सिद्दा नेईं संभालदी ऐ।
- जवाब च स्पश्ट तौरा पर एह् नेईं आखेआ गेआ ऐ जे क्या बशेश राज्यें आस्तै कार्रवाई दी रिपोर्ट लंबित होने तक्कर धन रोकी दित्ता गेआ ऐ, रोकी दित्ता गेआ ऐ जां पुनर्गठन कीता गेआ ऐ, पर एह्दे बजाए जेजेएम 2 दे तैह्त मानक धन साधनें दा वर्णन कीता गेआ ऐ।
- जवाब च आखेआ गेआ ऐ जे ग्राम पंचायतें दी सीमत भागीदारी ते सार्वजनक स्वास्थ इंजीनियरिंग डिपारटमैंटें आस्तै स्पश्ट निर्देशें दी कमी ने बिरादरी दी मालकी गी बुरी चाल्ली प्रभावत कीता ऐ।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दी संसद-सवाल ते जवाब (लोकसभा, तारांकित)
सरकार गी सवाल · संदर्भ लोक सभा सवाल 80 (सत्र 8) · 23 जुलाई 2026
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।