संसद संसद च सवाल-जवाब
खाद खेतर आयातित आर. एल. एन. जी. पर निर्भर ऐ की जे घरेलू गैस आपूर्ति घट्ट होई गेई ऐ
सांसद ने रसायन ते उर्वरक मंत्रालय गी आयातित खाद इनपुट पर भारत दी निर्भरता दे बारे च सरकार दे आकलन, पुराने यूरीआ संयंत्रें दी कुशलता ते क्षमता गी आधुनिक बनाने ते काले उर्वरकें पर रोक लाने आस्तै कीते गेदे उपायें दा ब्यौरा देने आस्तै आखेआ।
सांसद ने रसायन ते उर्वरक मंत्रालय गी आयातित खाद निवेशें पर भारत दी निर्भरता, पुराने होने आह्ले यूरिया संयंत्रें दी कुशलता ते क्षमता गी आधुनिक बनाने ते कालाबजार पर रोक लाने आस्तै कीते गेदे उपायें दे बारे च सरकार दे आकलन दा ब्यौरा देने आस्तै आखेआ।
पुज्जेआ ते उʼनें दा जवाब दित्ताः श्री विशालदादा प्रकाशबापू पाटिल आसेआ पुज्जेआ गेआ; रसायन ते उर्वरक मंत्रालय (मंत्री श्री जगत प्रकाश नड्डा) आसेआ जवाब दित्ता गेआ।
सरकार ने केह् आखेआ
- खाद खेतर च कुदरती गैस दी खपत 19,649 ऐम्म. ऐम्म. ऐस्स. सी. ऐम्म. ही, जेह्दे च 2,887 ऐम्म. ऐम्म. ऐस्स. सी. ऐम्म. घरेलू गैस ते 16,762 ऐम्म. ऐम्म. ऐस्स. सी. ऐम्म. आयातित आर. ऐल्ल. ऐन्न. जी. शामल हे।
- नमीं नवेश नीति (ऐन्न. आई. पी.) 2012 दे तैह्त 76.2 ऐल्ल. ऐम्म. टी. पी. ए. दी संयुक्त क्षमता आह्ली छे नमीं यूरिया इकाइयां स्थापत कीतीआं गेइयां हियां।
- कुल देसी यूरिया उत्पादन क्षमता 2014-15 च 207.54 LMTPA थमां 2026-27 च 269.42 LMTPA तक्कर बधी गेई।
- यूरिया दा उत्पादन 2023-24 च रिकार्ड 314.07 LMT तक्कर पुज्जेआ, 2025-26 च 293.30 LMT दा उत्पादन कीता गेआ।
- यूरिया-2026 आस्तै राश्ट्री नवेश नीति (एन. आई. पी. यू.-2026) गी सी. सी. ई. ए. द्वारा 15.07.2026 पर मंजूरी दित्ती गेई ही।
- 01.04.2026 कोला 17.07.2026 तक्कर, 1,58,886 छापे मारे गे, जेह्दे फलसरूप 8,262 कारण दस्सो नोटिस, 2,692 लाइसेंस निलंबित/रद्द ते 247 ऐफ्फ. आई. आर. दर्ज कीते गे।
- उर्वरकें गी लाजमी जिंस अधिनियम, 1955 दे मताबक इक लाजमी जिं'दे दे रूपा च घोशत कीता गेआ ऐ ते उ'नें गी खाद नियंत्रण आदेश, 1985 दे मताबक विनियमित कीता गेआ ऐ।
दस्तावेज़ च बी
- जवाब च आखेआ गेआ ऐ जे घरेलू कुदरती गैस दी उपलब्धता खेतर दियें जरूरतें दे मताबक सीमत ऐ, जेह्दे करी आयातत री-गैसीफाईड लिक्विफाईड नेचुरल गैस (आर. एल. एन. जी.) दे इस्तेमाल दी लोड़ होंदी ऐ।
- जवाब अप्रैल-जुलाई 2026 दी अवधि आस्तै बशेश प्रवर्तन आँकड़े प्रदान करदा ऐ, जेह्दे च छापे ते ऐफ्फ. आई. आर. दी गिनती शामल ऐ, पर कालाबाजारी जां मोड़ नुकसान दे कुल मूल्य आस्तै कोई बशेश आंकड़ा प्रदान नेईं करदा ऐ।
- जवाब च आखेआ गेआ ऐ जे मांग ते देसी उत्पादन दे बिच्च दे पाड़े गी समें पर आयात दे राहें पूरा कीता जंदा ऐ तां जे उपलब्धता निश्चत कीती जाई सकै।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दी संसद-सवाल ते जवाब (लोकसभा, तारांकित)
सरकार गी सवाल · संदर्भ लोक सभा प्रश्न 93 (सत्र 8) · 24 जुलाई 2026
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।