कैग ने पाया जे राजस्थान दे 18 यू. ऐल्ल. बी. बिच्चा 15 हून बी खु'ल्ले थाह्रें पर कचरा डंप करदे न
इस लेखापरीक्षा च राजस्थान दे शैह्री स्थानी निकायें (यू. ऐल्ल. बी.) च 2017-23. दी अवधि आस्तै ठोस अपशिष्ट प्रबंधन (इकट्ठे करने, बक्ख करने, प्रसंस्करण ते निपटान) दी परख कीती गेई। एह्दे च ठोस अपशिष्ट प्रबंधन नियम, 2016 दे मताबक संसाधनें दी पर्याप्तता, उपयोग दी कुशलता ते निगरानी तंत्र दा आकलन कीता गेआ।
राजस्थान सरकार ते ओह्दे शैह्री स्थानी निकाय (यू. ऐल्ल. बी.), बशेश रूप कन्नै नगर निगमें ते नगर परिशदां सनै 18 परख-परख कीते गेदे यू. ऐल्ल. बी.।
- घट्ट प्रसंस्करण दरः राज्य स्तर पर छड़ा 11-25% ते परख कीते गेदे यू. ऐल्ल. बी. च 29-35% दा प्रसंस्करण कीता गेआ हा, जेह्दे च 63-79% दा कचरा सिद्दा सुट्टेआ गेआ हा।
- अप्रयुक्त बुनियादी ढाँचाः जयपुर ते बारां आसेआ ₹1 करोड़ दी लागत कन्नै बनाए गेदे लैंडफिल थाह्र प्रसंस्करण संयंत्रें दी कमी दे कारण अप्रयुक्त रेह्।
- अप्रयुक्त उपकरणः फरवरी 2019 ते दिसंबर 2019 दे बिच्च च'ऊं यू. ऐल्ल. बी. द्वारा खरीदे गेदे खाद मशीनें दा इस्तेमाल स्थापना दे परैंत्त थमां नेईं कीता गेआ हा।
- निगरानी दी कमीः परख-परख कीते गेदे 18 यू. ऐल्ल. बी. बिच्चा 14 च भार पुल स्थापत नेईं कीते गे, जेह्दे करी रोजमर्रा दे कचरा इकट्ठे करने दी सटीक माप रोकी जाई सकदी ऐ।
- खर्च नेईं कीता गेआ धनः 12 यू. ऐल्ल. बी. च सूचना, शिक्षा ते संचार (आई. ई. सी.) गतिविधियें आस्तै आवंटित ₹ 11.99 करोड़ दा उपयोग 2017-18 कोला 2021-22 दे दुरान इस चाल्ली दियें गतिविधियें आस्तै नेईं कीता गेआ हा।
- डेटा विसंगतियांः यू. ऐल्ल. बी. आसेआ रिपोर्ट कीते गेदे अपशिष्ट उत्पादन डेटा राजस्थान राज्य प्रदूषण नियंत्रण बोर्ड गी रिपोर्ट कीते गेदे आंकड़ें कोला बक्ख हे।
- अनुशंसाएंः कैग ने भार पुल ते आर. एफ. आई. डी. प्रणालियां स्थापत करने, लैंडफिल निर्भरता गी घट्ट करने आस्तै प्रसंस्करण क्षमता बधाने ते स्वास्थ ते स्वच्छता समितियें दे गठन दी अनुशंसा कीती।
ए. आई. आसेआ दस्तावेज़ थमां लिखेआ गेआ ऐ, ते ओह्दे खलाफ परख कीती गेई ऐ। खʼल्ल मूल आधिकारिक ऐ।
मूल दस्तावेज़
लेखापरीक्षा रिपोर्ट
2025
दस्तावेज़ विवरण
| आधिकारिक सिरलेख | यू. ऐल्ल. बी. च ठोस अपशिष्ट प्रबंधन पर भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक दी रिपोर्ट (बʼरा 2025 दी रिपोर्ट नंबर 4) |
| स्रोत शरीर | भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट |
| संदर्भ नंबर | — |
| स्थिति | बंद करो (ऑडिट रिपोर्ट) (_ Rep) |
| बʼरा | 2025 |
| बंद करने दी तरीक | — |
| दस्तावेज़ | 1 |