Saturday, 7 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

हर इक कहानी इक असली सरकारी दस्तावेज़ ऐ।

अनुवाद कीता गेआ ऐ डोगरी (डोगरी) मशीन राहें (इंडिकट्रांस2, साडे अपने कंप्यूटर पर)। एह्दे च त्रुटियां होई सकदियां न-अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक

यूपी दे 94 फीसदी संरक्षत स्मारक बगैर कानूनी हक दे चलदे न, कैग ने पाया

इस लेखापरीक्षा च मार्च 2024 च खत्म होए बʼरे आस्तै 29 केंदरी मंत्रालयें ते पंज संवैधानिक निकायें दे तैह्त माली लेन-देन ते बशेश योजनाएं दे अनुपालन दी परख कीती गेई।

एह्दे च उत्तर प्रदेश च भारती पुरातत्व सर्वेक्षण आसेआ स्मारकें दे संरक्षण पर इक विषय-बशेश लेखा-जोखा बी शामल हा।

एह् कुस दी चिंता ऐः केंदर सरकार दे मंत्रालय (संस्कृति, बदेस मामले, गृह मामले, समाजिक न्याय ते जनजातीय मामले सनै) ते केंदरी सार्वजनक खेतर दे उद्यम।

लेखा परीक्षक ने केह् पाया

  • उत्तर प्रदेश च ए. ऐस्स. आई. ने 94 फीसदी केंदर सुरक्खत स्मारकें दा संचालन बगैर कानूनी अधिकार दे कीता, जेह्दे च 31 स्मारकें दा पता नेईं लगदा ते अतिक्रमण दे 96 मामले दर्ज कीते गे।
  • अकबर भवन च अप्रयुक्त थाह्र आस्तै लाइसेंस फीस पर बदेस मंत्रालय ने ₹1 करोड़ दा मता खर्च कीता।
  • केंदरी हथ्यारबंद पुलस बल छें राज्यें च कर्मचारी वेतन थमां ₹1 करोड़ दी पेशेवर टैक्स कटौती करने च नाकाम रेह्।
  • केंदरी औद्योगिक सुरक्षा बल ने जमीन पर कब्जा नेईं होने दे कारण नौ बʼरें शा मते समें तक्कर 6.53 करोड़ रुपए दी रकम रोकी दित्ती।
  • सशस्त्र सीमा बल ने बशेश प्रतिपूरक भत्ते च ₹3.18 करोड़ दा मता भुगतान कीता।
  • मुंबई, पुणे ते गोवा च खेतरी पासपोर्ट दफतरें बिजली शुल्क ते टैक्स च ₹ 1.47 करोड़ दा अनियमित भुगतान कीता।
  • भारती मच्छी सर्वे च 2018-19 ते 2022-23 दे बिच्च योजनाबद्ध जातराएं च 37 फीसदी दी कमी आई।
  • अनुसूचत जातियें ते जनजातियें आस्तै स्कॉलरशिप योजनाएं च गैर-पंजीकृत विद्यार्थीएं गी भुगतान ते लाभार्थियें गी केईं भुगतान कीते गे।

दस्तावेज़ च बी

  • कैग ने पाया जे उत्तर प्रदेश च लेखापरीक्षित ए. ऐस्स. आई. मंडलें च 94 फीसदी संरक्षित स्मारक बगैर कानूनी अधिकार दे कम्म करा'रदे हे।
  • कैग ने केंदरी हथ्यारबंद पुलस बलें आसेआ कुल ₹1 करोड़ दी पेशेवर टैक्स च कटौती नेईं करने दी सूचना दित्ती।
  • कैग ने नोट कीता जे बदेस मंत्रालय ने उस थाह्र आस्तै लाईसेंस फीस पर ₹1 करोड़ खर्च कीते जिंʼदा इस्तेमाल नेईं कीता गेआ हा।

एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा

साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।

आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।

ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।

इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो

मूल दस्तावेज़

भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट

लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2025 · 2025 दी रिपोर्ट सं. 36

लेखापरीक्षा रिपोर्ट 2025 · 5.2 MB दस्तावेज़ खोल्हो cag.gov.in पर
इʼथे पढ़ो

चर्चा

दस्तावेज़ें पर चर्चा करो, लोकें पर नेईं। निजी लोकें कन्नै कोई गल्ल-बात नेईं करो। अपराध जां गलत कम्म दे इलजामें गी तथ्य दे रूपा च नेईं दस्सो-एह्दे बजाए सवाल पुच्छो। दीवानी बनो। इʼनें नियमें गी तोड़न आह्लियें पोस्टें गी मध्यस्थें आसेआ हटाई दित्ता जाई सकदा ऐ।

पोस्ट करने आस्तै गूगल कन्नै साइन इन करो

हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।