Saturday, 7 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

हर इक कहानी इक असली सरकारी दस्तावेज़ ऐ।

अनुवाद कीता गेआ ऐ डोगरी (डोगरी) मशीन राहें (इंडिकट्रांस2, साडे अपने कंप्यूटर पर)। एह्दे च त्रुटियां होई सकदियां न-अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक

कैग गी हिमाचल प्रदेश विश्व-विद्यालय च गैर-कार्यशील ई. आर. पी. प्रणाली मॉड्यूल च ₹1 करोड़ मिले

इस लेखापरीक्षा च हिमाचल प्रदेश सरकार दे अनुपालन ते प्रदर्शन दी परख कीती गेई, बशेश रूप कन्नै हिमाचल प्रदेश विश्व-विद्यालय, उद्योग विभाग (खनन ते खनिज), जल संसाधन विभाग पर ध्यान केंद्रत कीता गेआ।

₹ 11.19 करोड़कैग ने पाया जे ₹ 11.19 करोड़ दे ई. आर. पी. प्रणाली मॉड्यूल गैर-कार्यशील हे, जेह्ड़े शैक्षणिक ते प्रशासनिक प्रबंधन च रुकावट पैदा करदे न।

इस लेखापरीक्षा च हिमाचल प्रदेश सरकार दे अनुपालन ते प्रदर्शन दी परख कीती गेई, बशेश रूप कन्नै मार्च 2023 च खत्म होने आह्ली अवधि आस्तै हिमाचल प्रदेश विश्व-विद्यालय, उद्योग विभाग (खनन ते खनिज), जल संसाधन विभाग (लघु सिंचाई) ते राजस्व विभाग (आपदा कोष) पर ध्यान केंद्रत कीता गेआ।

एह् कुस दी चिंता ऐः हिमाचल प्रदेश सरकार; हिमाचल प्रदेश विश्व-विद्यालय; उद्योग विभाग; जल संसाधन विभाग; राजस्व विभाग।

लेखा परीक्षक ने केह् पाया

  • हिमाचल प्रदेश विश्व-विद्यालय च 2020-21 ते 2022-23 दे बिच्च 27-37% दी कमी ही।
  • विश्व-विद्यालय ने यू. जी. सी. दे नियमें दा उल्लंघन करदे होई इक अपात्र सहायक प्रोफेसर नयुक्त कीता।
  • 2020-23 दे बिच्च 186 नियुक्तियें आस्तै ई. डब्ल्यू. ऐस्स. प्रमाणपत्रें ते शैक्षिक योग्यताएं दा सत्यापन नेईं कीता गेआ हा।
  • 1. 99 करोड़ रुपए दी लागत आह्ले त्रै भौतिकी उपकरण (स्कैनिंग इलेक्ट्रॉन माइक्रोस्कोप, परमाणु अवशोषण स्पेक्ट्रोफोटोमीटर, कंपन नमूना मैग्नेटोमीटर) 2015,2017 ते 2021 शा खराब रखरखाव दे कारण गैर-कार्यशील होई गे।
  • दिसंबर 2023 तक्कर ₹1 करोड़ दी लागत आह्ली उद्यम संसाधन योजना प्रणाली दे 37 मॉड्यूलें बिच्चा 30 गैर-कार्यशील हे।
  • विश्व-विद्यालय च छड़ा 51 फीसदी कक्षाएं च आई. सी. टी. दी सुविधा ही।
  • उद्योग विभाग ने 2018-19 ते 2022-23 दे बिच्च कुसै बी बʼरे आस्तै खनन विनियमन आस्तै सलाना कम्म योजनाएं गी त्यार नेईं कीता।
  • 73 खनन लीज दरखास्तें बिच्चा 14 पर फैसले च निर्धारित त्रै बʼरें दी अवधि दे परैंत्त 71 कोला 1,184 दिनें दी देरी होई ही।
  • टैक्स-मुक्त राजस्व च खनिज योगदान 2018-19 च ₹ 221.04 करोड़ कोला ₹ 2022-23 च ₹ 286.34 करोड़ तक्कर बधा गेआ।

दस्तावेज़ च बी

  • कैग ने पाया जे ₹1 करोड़ मूल्य दे ई. आर. पी. प्रणाली मॉड्यूल गैर-कार्यशील हे, जेह्ड़े शैक्षणिक ते प्रशासनिक प्रक्रियें च रुकावट पैदा करदे न।
  • कैग ने दस्सेआ जे रखरखाव दी कमी दे कारण ₹199 करोड़ दी लागत आह्ले उच्च-मूल्य दे प्रयोगशाला उपकरण बेकार होई गे।
  • कैग ने नोट कीता जे विश्व-विद्यालय इक अपात्र प्रोफेसर दी नयुक्ति सनै 186 फैकल्टी नियुक्तियें आस्तै योग्यता दी सत्यापना करने च असफल रेहा।
  • कैग ने आखेआ जे उद्योग विभाग च पूरे पंज बʼरें दी लेखा परीक्षा अवधि (2018-19 कोला 2022-23) आस्तै खनन विनियमन आस्तै सलाना कार्य योजनाएं दी कमी ऐ।

एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा

साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।

आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।

ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।

इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो

मूल दस्तावेज़

भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट

लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2025 · 2025 दी रिपोर्ट सं. 4

लेखापरीक्षा रिपोर्ट 2025 · 4.5 MB दस्तावेज़ खोल्हो cag.gov.in पर
इʼथे पढ़ो

चर्चा

दस्तावेज़ें पर चर्चा करो, लोकें पर नेईं। निजी लोकें कन्नै कोई गल्ल-बात नेईं करो। अपराध जां गलत कम्म दे इलजामें गी तथ्य दे रूपा च नेईं दस्सो-एह्दे बजाए सवाल पुच्छो। दीवानी बनो। इʼनें नियमें गी तोड़न आह्लियें पोस्टें गी मध्यस्थें आसेआ हटाई दित्ता जाई सकदा ऐ।

पोस्ट करने आस्तै गूगल कन्नै साइन इन करो

हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।