लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक
सी. ए. जी. गी 2021 दी समय सीमा दे बावजूद छड़ा 16.44% सीवेज उपचार क्षमता मिली ऐ
इस लेखापरीक्षा च पश्चिम बंगाल सरकार आसेआ नदीएं, झीलें ते भूजल च जल प्रदूषण गी रोकने आस्तै 2018-19 कोला 2022-23 दी अवधि दे दुरान कीते गेदे उपायें दी प्रभावशीलता दी परख कीती गेई।
एह् कुस दी चिंता ऐः पश्चिम बंगाल सरकार, जेह्दे च पश्चिम बंगाल प्रदूषण नियंत्रण बोर्ड (डब्ल्यू. बी. पी. सी. बी.), सार्वजनक स्वास्थ ते इंजीनियरिंग विभाग (पी. एच. ई. डी.) ते बक्ख-बक्ख शैह्री स्थानी निकाय (यू. एल. बी.) शामल न।
लेखा परीक्षक ने केह् पाया
- मार्च 2021 तक्कर अनुमानित सीवेज उत्पादन (5,457 एमएलडी) ते सीवेज उपचार संयंत्रें दी स्थापत क्षमता (897 एमएलडी) दे बिच्च 4,560 एमएलडी दा फर्क हा।
- कुल स्राव दा तकरीबन 85 फीसदी हिस्सा बगैर उपचार दे गंगा नदी च छोड़ी दित्ता गेआ हा।
- राज्य जल नीति 2012 दी राश्ट्री जल नीति दे 12 बʼरें परैंत्त नेईं बनाई गेई ही।
- नवंबर 2023 तक्कर 128 शैह्री स्थानी निकायें बिच्चा छड़ा 6 गै मल कीचड़ ते सेप्टेज प्रबंधन दे दायरे च शामल हे।
- ₹1 करोड़ दी लागत कन्नै मिरिक झील आस्तै सीवेज उपचार संयंत्र (ऐस्स. टी. पी.) जून 2019 च पूरे कीते गे हे पर चालू नेईं हे।
- गंगा नदी च बी. ओ. डी. (जैव रासायनिक ऑक्सीजन दी मंग) ने परीक्षणें दे 15-46% च निर्धारित सीमा गी पार करी दित्ता, ते 2018 ते 2023 दे बिच्च परीक्षणें दे 74-97% च मल कोलीफॉर्म (एफ. सी.) ने मानदंडें गी पार करी दित्ता।
- गंगा नदी दे कायाकल्प आस्तै कार्य योजना गी 402 नालियें दे अपडेटेड सीवेज अनुमानें दे हिसाब कन्नै सधारत नेईं कीता गेआ हा, एह्दे बजाए छड़ा 55 नालियें दे शुरुआती अनुमानें पर भरोसा कीता गेआ हा।
- मार्च 2024 तक्कर डब्ल्यू. बी. पी. सी. बी. आसेआ इक शून्य औद्योगिक गन्दे पानी दी योजना त्यार नेईं कीती गेई ही।
दस्तावेज़ च बी
- कैग ने पाया जे सीवेज उपचार आस्तै मार्च 2021 दी राश्ट्री ग्रीन ट्रिब्यूनल दी समें सीमा दे बावजूद, स्थापत क्षमता अनुमानत सीवेज उत्पादन दे छड़ा 16.44% गी कवर करदी ऐ।
- कैग ने नोट कीता जे अनुपचारित सीवेज सिद्दा गंगा नदी च जाई दा हा की जे कार्यान्वयन एजेंसी (के. एम. डी. ए.) आसेआ दिसंबर 2023 तक्कर 22 नालियें गी एस. टी. पी. कन्नै जोड़ने आस्तै परियोजना प्रस्ताव त्यार नेईं कीते गे हे।
- कैग ने दस्सेआ जे पूरबी कोलकाता आर्द्रभूमि आस्तै पानी दी गुणवत्ता दी निगरानी, इक पारिस्थितिक रूप कन्नै म्हत्तवपूर्ण खेतर, जून 2018 कोला मई 2019 दे परैंत्त बंद होई गेई, जेह्दे करी सीवेज उपचार कुशलता दे आकलन च रुकावट आई।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट
लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2025 · 2025 दी रिपोर्ट सं. 3
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।