Saturday, 7 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

हर इक कहानी इक असली सरकारी दस्तावेज़ ऐ।

अनुवाद कीता गेआ ऐ डोगरी (डोगरी) मशीन राहें (इंडिकट्रांस2, साडे अपने कंप्यूटर पर)। एह्दे च त्रुटियां होई सकदियां न-अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक

कैग ने पच्छम बंगाल च सभनें शा घट्ट बोली शा उप्पर 1,291 निविदाएं गी मंजूर कीता

इस लेखापरीक्षा च पच्छम बंगाल सरकार दे अनुपालन दी परख कीती गेई, बशेश रूप कन्नै वित्त, सार्वजनक निर्माण ते सार्वजनक स्वास्थ इंजीनियरिंग विभागां च ई-खरीद प्रणालियें पर ध्यान केंद्रत कीता गेआ ते सैर-सपाटा सुविधा दे कार्यान्वयन पर ध्यान केंद्रत कीता गेआ।

इस लेखापरीक्षा च पच्छम बंगाल सरकार दे अनुपालन दी परख कीती गेई, बशेश रूप कन्नै वित्त, लोक निर्माण ते सार्वजनक स्वास्थ इंजीनियरिंग विभागां च ई-खरीद प्रणालियें पर ध्यान केंद्रत कीता गेआ ते 31 मार्च 2023 गी खत्म होई दी अवधि आस्तै सैर-सपाटा विभाग आसेआ सैर-सपाटा सुविधा उन्नयन योजनाएं गी लागू कीता गेआ।

एह् कुस दी चिंता ऐः पश्चिम बंगाल सरकार (वित्त विभाग, लोक निर्माण विभाग, लोक स्वास्थ्य इंजीनियरिंग विभाग, सैर-सपाटा विभाग ते रिपोर्ट च सूचीबद्ध होर केईं विभाग)

लेखा परीक्षक ने केह् पाया

  • ई-खरीद प्रणाली आस्तै समझौता ज्ञापन (ऐम्म. ओ. यू.) जां सेवा स्तर दे समझौते (ऐस्स. ऐल्ल. ए.) दी गैरमौजूदगी, जेह्दे करी अस्पष्ट भूमिकां न ते देरी आस्तै ज़िम्मेवारी तय करने च असमर्थता होंदी ऐ।
  • 31 मार्च 2023 तक्कर, संसदीय मामलें दे विभाग, 18 सार्वजनक खेतर दे उपक्रमें (पी. ऐस्स. यू.) ते 68 स्वायत्त निकायें ई-खरीद पोर्टल दे कन्नै पंजीकृत नेईं हे।
  • 'बातचीत'उप-मॉड्यूल गी ई-खरीद प्रणाली च लागू नेईं कीता गेआ हा, जेह्दे करी ऑफ़लाइन प्रक्रियें गी मजबूर कीता गेआ हा ते गल्ल-बात दा कोई डिजिटल रास्ता नेईं छोड़ी गेआ हा।
  • अनिवार्य ऑनलाइन टैंडरिंग शा बचने आस्तै बक्ख-बक्ख कम्में दे उदाहरण, पसंदीदा ठेकेदारें गी अनुचित लाभें दा खतरा पैदा करदे न।
  • गैर-नामित निविदा आमंत्रित करने आह्ले प्राधिकरणें (टी. आई. ए.) आसेआ च'ऊं प्रभागें च 139 निविदाएं गी जारी कीता गेआ हा, जेह्ड़ा नियंत्रण कमियें गी दर्शांदा ऐ।
  • 2018-19 ते 2022-23 दे बिच्च समापती होई गेदे डिजिटल हस्ताक्षर प्रमाणपत्रें (डी. एस. सी.) दा उपयोग करियै बोली दस्तावेज अपलोड कीते जाने दे 67 उदाहरण।
  • पी. डब्ल्यू. डी. ते पी. एच. ई. डी. आसेआ 2018-19 ते 2022-23 दे बिच्च प्रकाशित 90,928 निविदाएं बिच्चा 4,012 च प्रणाली आसेआ घट्ट कोला घट्ट बोली जमा करने दा समां लागू नेईं कीता गेआ हा।
  • 33, 614 निविदाएं च, प्रणाली च दर्ज निविदा मूल्य ते संबंधित बिल ऑफ क्वांटिटीज (बी. ओ. क्यू.) दे कुल मूल्य दे बिच्च विसंगति ही।
  • 10 लक्ख कोला मते मूल्य दे 1,247 निविदाएं च प्रणाली आसेआ दो-बोली प्रणाली लागू नेईं कीती गेई ही।
  • 1, 291 निविदाएं च, प्रदान अनुबंध दी रकम सभनें शा घट्ट (एल1) बोली कोला मती ही।
  • सैर-सपाटा विभाग ने संभाव्यता अध्ययन करने जां इक टिकाऊ संचालन ते रखरखाव माडल दे बगैर विकास आस्तै खेतरें दा चयन कीता।
  • अनुशंसाएं च समझौता-पत्रें/एस. एल. ए. गी लागू करना, सभनें विभागां/सार्वजनिक उपक्रमें/स्वायत्त निकायें गी शामिल करना, पैन सत्यापन आस्तै दरखास्त नियंत्रणें गी लागू करना, बोली जमा करने दा समां ते दो-बोली प्रणालियां, ते अनुबंध पुरस्कारें आस्तै ई-खरीद प्रणाली दा उपयोग अनिवार्य करना शामल ऐ।

दस्तावेज़ च बी

  • कैग ने पाया जे 1,291 निविदाएं च, सरकार ने सभनें शा घट्ट बोली कोला मती रकम आस्तै अनुबंध प्रदान कीते, जेह्ड़ा संभावत माली नुकसान जां अनियमितता दा इशारा करदा ऐ।
  • कैग ने नोट कीता जे 4,012 निविदाएं घट्ट कोला घट्ट बोली जमा करने दे समें गी लागू करने च असफल रेहियां, जेह्ड़ी ई-खरीद प्रणाली च इक प्रणालीगत नियंत्रण विफलता ही।
  • कैग ने दस्सेआ जे मार्च 2023 तक्कर 68 स्वायत्त निकाय ते 18 सार्वजनिक खेतर दे उपक्रम अनिवार्य ई-खरीद पोर्टल पर पंजीकृत नेईं हे।

एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा

साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।

आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।

ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।

इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।

असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो

मूल दस्तावेज़

भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट

लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2025 · 2025 दी रिपोर्ट सं. 06

लेखापरीक्षा रिपोर्ट 2025 · 8.9 MB दस्तावेज़ खोल्हो cag.gov.in पर
इʼथे पढ़ो

चर्चा

दस्तावेज़ें पर चर्चा करो, लोकें पर नेईं। निजी लोकें कन्नै कोई गल्ल-बात नेईं करो। अपराध जां गलत कम्म दे इलजामें गी तथ्य दे रूपा च नेईं दस्सो-एह्दे बजाए सवाल पुच्छो। दीवानी बनो। इʼनें नियमें गी तोड़न आह्लियें पोस्टें गी मध्यस्थें आसेआ हटाई दित्ता जाई सकदा ऐ।

पोस्ट करने आस्तै गूगल कन्नै साइन इन करो

हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।