लेखापरीक्षा नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक
कैग ने केंदर सरकार दे खातें च 39 अनसुलझे प्रतिकूल बकाए पाए
इस लेखापरीक्षा च मार्च 2025 (वित्त वर्ष 2024-25) गी खत्म होने आह्ले माली बʼरे आस्तै भारत दी केंदर सरकार दे वित्त खाते ते विनियोग खाते दी परख कीती गेई।
50 फीसदीकैग ने पाया जे 50 फीसदी कोला मते खर्च (₹4, 957.58 करोड़) ते रसीदें (₹4, 087.43 करोड़) गी इक दिन च दर्ज कीता गेआ हा।
इʼनें वित्तीय विवरणी दी सटीकता, धन दे प्रबंधन ते संसद आसेआ मंजूर विनियोगें दे उपयोग दा आकलन कीता।
एह् कुस दी चिंता ऐः भारत दी केंदर सरकार (वित्त मंत्रालय)
लेखा परीक्षक ने केह् पाया
- च'ऊं अनाम कोषें च ₹9,222 करोड़ दा लौह्का हस्तांतरण।
- राज्य/केंदर शासत प्रदेशें गी मुआवजे आह्ले वनीकरण आस्तै ₹10, 380.36 करोड़ दा बकाया भुगतान।
- ₹2, 192.95 करोड़ भारत दे सार्वजनक खाते च ट्रांसफर होने दे बजाए बैंक खातें च रेह्।
- गलत स्थानांतरण प्रविष्टि दे कारण बदेस मंत्रालय दे मतैह्त ₹44, 714.77 करोड़ प्रतिकूल बकाया।
- फंड दी कमी दे कारण ₹3, 042.32 करोड़ पेंशन भुगतान ई-स्क्रॉल अखीरी हेड दे बजाए सस्पेंस हेड पर बुक कीते गे।
- राज्य/केंदर शासत प्रदेश सरकारां ते होरनें संस्थाएं कोला कर्जें ते अग्रिमें दी वसूली च ₹91,534 करोड़ बकाया ऐ।
- लेखांकन दे गलत वर्गीकरण च ₹12, 754.47 करोड़ (₹4, 011.91 करोड़ प्राप्तियां, ₹8, 742.56 करोड़ खर्च)।
- 31 मार्च 2025 तक्कर बकाया अनलिक्विडेटेड क्रेडिट्स (यू. सी.) च ₹54, 282.32 करोड़, जेह्दे च सभनें शा पैह्लें वित्त वर्ष 1985-86 दा समां हा।
- ₹ 4,91, 302.81 करोड़ दी कुल बचत ₹ 1,47,54, 642.48 करोड़ दे मंजूर विनियोग दे बदले च।
- निष्क्रिय रिजर्व फंड ते जमा च ₹ 844.93 करोड़ संचित शुद्ध क्रेडिट शेष।
दस्तावेज़ च बी
- कैग ने नोट कीता जे बक्ख-बक्ख कोष/जमा शीर्षें च प्रतिकूल शेष दे 39 मामले पं'जें बʼरें शा मते समें तक्कर अनसुलझे रेह्।
- कैग ने पाया जे 50 फीसदी कोला मते खर्च (₹4, 957.58 करोड़) ते रसीदें (₹4, 087.43 करोड़) गी सर्व-बस शीर्षें ('होर खर्च'ते'होर रसीदें') दे तैह्त दर्ज कीता गेआ हा, जेह्ड़ा पारदर्शिता गी प्रभावत करदा ऐ।
- कैग ने आखेआ जे उ'नें 18 लौह्के/उप-शीर्षें आस्तै 10 करोड़ रुपए कोला मता परतियै विनियोग कीता गेआ हा जित्थै मूल मंजूर प्रावधान पैह्लें शा गै पर्याप्त हे, जेह्दे करी परतियै विनियोग गैर-जरूरी होई गेआ।
- कैग ने अंतर-राश्ट्री वित्तीय संस्थानें च नवेश दे संबंध च केंदर सरकार दे वित्त खातें दे विवरण 10 ते 11 दे बिच्च ₹1 करोड़ दा फर्क दस्सेआ।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
भारत दे नियंत्रक ते महालेखा परीक्षक (कैग)-लेखापरीक्षा रिपोर्ट
लेखापरीक्षा रिपोर्ट · संदर्भ रिपोर्ट 2026 · 2026 दी रिपोर्ट नंबर 6
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।