2001 मायथाइनि सुबुं सानखो कमिशनारनि एस. सी.-एस. टी. सुबुं अनजिमानि अनजिमाया जोबथा, बेखौ हेंथा होनो हाया।
बे आयेना 2001 मायथाइनि सुबुं सानखोनि उनाव खालामजानाय बिसोरनि सुबुं अनजिमा फारियाव सोलायनायफोरखौ दिन्थिनायनि थाखाय सुबुं सभा आरो रायजो आयेन आफादफोराव फारियाव थानाय हारिफोर आरो फारियाव थानाय हारिफोरनि थाखाय थि खालामजानाय मासिफोरखौ फिन गोरोबहोनो आरो निर्बाचनी थावनिफोरनि सिमाफोरखौ फिन दानख'नो राहा होयो।
बे आयेना भारतनि बिसायख'थि आय'ग (जाय सिमा थि खालामनायनि बिथोनखौ फोसाबनांगौ), सुबुं सानखो आय'ग (जाय सुबुं अनजिमानि अनजिमा सान्ना नायनांगोन), आरो जम्मु-काश्मीरखौ गारना गासै रायजोफोर आरो जुथाइ हायुं आवथाफोराव आयेन आफादफोरजों लोगोसे फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव फारियाव थानाय नोगोरारिफोरखौ गोहोम खोख्लैयो।
- सुबुं सानखो कमिस्नारआ 31 मे, 2012 सिम बानायजानाय फारिलाइफोराव फोसाबनायनि सायाव बिथा खालामनानै 1 मार्च, 2001 मायथाइसिम फारियाव थाफानाय हारिफोर आरो फारियाव थाफानाय हारिफोरनि सुबुं अनजिमाखौ थि एबा अनुमान खालामनांगोन।
- बिसायख'थि आय'गआ गोदान सुबुं अनजिमाफोरखौ नोजोर होनानै बे हानजाफोरनि थाखाय थि थान्दैथिखौ रोखा खालामनो थाखाय सिमा थि खालामनायनि बिथोनखौ फोसाबनांगौ।
- बिसायख'थि आय'गआ थांखिफोरखौ फोसावनांगोन, हेंथाफोरखौ बिजिरनो थाखाय राइजोआरि जिरायसालिफोर खुंनांगोन, आरो बेनि उनाव सिमा थि खालामनायनि बिथोनाव फोसाबनायखौ फोजोबनांगोन।
- सिमा थि खालामनायनि बिथोनाव फोसाबनायफोरा आयेननि गोहो दं आरो बेखौ जायखिजाया बिजिरसालिनि गेजेराव हेंथा होनो हाया।
- गोदान मासि रानथाइनाया फोसाबनायफोरखौ फोसावखांनायनि उनाव जानाय गासिबो बिसायख'थिफोराव बाहाय जायो, नाथाय बेफोरखौ सिफायजासिम सुबुं सभा एबा रायजो आयेन आफादनि आथिखालनि दाथायखौ गोहोम खोख्लैया।
- बिसायख'थि आय'गहा साखिफोरखौ लिंहरनो, खाख्रिफोर नांगौ आरो राइजोआरि रेबगान्थिफोर दाबि खालामनो थाखाय मोनसे दीवानी बिजिरसालिनि गोहो दं।
- मिरु सोरखारा आइनखौ मावफुंनायाव जेंनाफोरखौ बोखारनो बिथोन होनो हागौ, जुदि बेफोर जागाय जेननायनि नै बोसोरनि गेजेराव खालामजायो।
ए. आइ. जों खाख्रिनिफ्राय लिरजानाय, आरो बिनि सायाव नायजानाय। गाहायाव गुबैआ गनायजाथाव।
गुबै खाख्रि।
खाख्रिनि गुवारै फोरमायथि।
| मावख'आरि बिमुं। | पार्लियामेंटारि आरो एसेंबली कनस्टिट्युएन्स (थामथि) बिल, 2013 आव सायख'जानाय केस'टफोर आरो सायख'जानाय ट्राइ'बफोरनि रिप्रेजेन्टेसन रिजेस्टमेन्ट। |
| फुंखा देहा। | भारतनि संसद-बिलफोर (लक सभा आरो राज्य सभा) |
| रेफारेन्स अनजिमा। | LXVII |
| थाथाय। | सांग्रां। (बिल) |
| बोसोर। | 2013 |
| बन्द खालामनायनि अक्ट'। | — |
| खाख्रिफोर। | 1 |