संसद। भारतनि संसदआ
संबिज'न बिलआ मासि रानथाइखौ दबथायो, लकसभानि थाखाय गोबांसिन 815 थि खालामो।
बे बिलआ सुबुं सदन आरो रायजो आयेन आफादफोराव मासिफोरनि बरनायनायखौ फ्रीज खालामनो थाखाय संबिजिनो फोसाबदों, जाय बिसोरखौ 1971 मायथाइनि सुबुं सानखोनि बदलै बावैसो सेबखांजानाय सुबुं सानखोनि सायाव बिथा खालामनानै फिन गोरोबहोनो गनायथि होयो।
बेयो बे आफादफोराव आयजोफोरनि थाखाय थाम बाहागोनि से बाहागोनि मासिफोरखौ मोनसे सिमा थि खालामनायनि ब्यामजों सरजाबनानै संरैखाथि खालामो।
बियो सोरजों सोमोनदो गोनांः बे बिलआ सुबुं सदन (ल'कसभा), रायजो आयेन आफादफोर आरो जुथाइ हायुं आवथानि आयेन आफादफोर (जर'खायै दिल्ली, पुडुचेरी आरो जम्मू-कश्मीर) नि दाथायखौ गोहोम खोख्लैयो। बेयो मासि रानथाइखौ सोलायनानै आरो गोनांथार आयजोफोरनि संरैखाथिखौ सिनायथि होनानै बे न्याय ओनसोलाव राजखान्थियारि हानजाफोर, बिनायगिरिफोर आरो भ'टारफोरखौ गोहोम खोख्लैयो।
बिलआ मा खालामो?
- सुबुं सदनआव सोद्रोमाफोरनि बांसिन अनजिमाखौ 815 सिम बांहोयो (रायजोफोरनिफ्राय 800 आरो जुथाइ हायुं आवथाफोरनिफ्राय 35)।
- संसदजों थि खालामजानाय गोदानसिन सुबुं सानखोनि सायाव बिथा खालामनानै फिन गोरोबहोनो गनायथि होनानै, 1971 मायथाइनि सुबुं सानखोनि सायाव बिथा खालामनाय मासि राननायनि सायाव थानाय फ्रीजखौ बोखारो।
- सुबुं सदन आरो रायजो/जुथाइ हायुं आवथा आयेन आफादफोराव आयजोफोरनि थाखाय थाम बाहागोनि से मासि दोनथुमनाया मोनसे सिमा थि खालामनायनि उनाव गोहोम खोख्लैयो।
- रोखा खालामो दि संसदजों फेहेरजायालाबानो 106थि फोसाब आइन (2023) जागायनायनिफ्राय 15 बोसोरनि उनाव आयजोफोरनि संरैखाथिया जोबगोन।
- आयजोफोरनि थाखाय संरैखाथि मासिफोरखौ गुबुन-गुबुन मासिफोराव सोलाय-सोल'महरै राननायनि गोनांथि दं।
- अरुणाचल प्रदेश, मेघालय, मिज'राम, नागालेन्ड आरो त्रिपुरानि आयेन आफादफोराव मासिफोरनि सोलाय-सोल'नि उनाव फारियाव थाफादेरजानाय हारिसानि संरैखाथिनि राहाफोरखौ फोसाबनाय।
बिलायावबो।
- बेयो मोनसे आयेन फोसाबनाय बिल।
- बेयो दफा 82 नि थामथि राहाखौ आरो दफा 170 (3) नि थामथि राहाखौ बोखारो, जाय सिगाङाव 2026 नि उनाव लानाय गिबि सुबुं सानखोनि उनसिम मासिफोरनि गोदानै गोरोबहोनायखौ होबथायोमोन।
- बे बिलआ सुबुंखुंथायाव आयजोफोरनि बाहागोलायाव गोबाव जानायनिफ्राय बारग'नो थाखाय आयजोफोरनि रिजार्भेशननि मावफुंनायखौ सिमा थि खालामनाय बिखान्थिजों सरजाबो।
बे बिलआ दा बबेहायः नेवसिनाय।
बेखौ माबोरै लिरनाय जादोंमोन?
जोंनि गावनि कमप्युटारआव सोलिगासिनो थानाय मोनसे ए. आइ. मडेलआ सोरखारि खाख्रिखौ फरायदोंमोन आरो बे सुंद 'थिखौ लिरदोंमोन। रावबो बेखौ नायाखै।
अन्थोबफोरा नायजानाय। बे बुंफुरलुनि मोनफ्रोमबो अनजिमाखौ मोनसे गावनो गाव चेकजों खाख्रिआव मोन्नाय जादोंमोन।
बै चेकआ रुजुजायो। अनजिमाफोर। खालि। बेयो रोखा खालामनो हाया दि सोदोबफोरा लिरबिदांया मा बुङो-बेनिखायनो गुबै लिरबिदांआ जेब्लाबो गोहो।
बे बिलाया मेसिनजों राव दानस्लायनाय जादोंमोन; इंराजि बिजाब आरो गुबै लिरबिदांआ गोहो गोनां।
गुबै खाख्रि।
भारतनि संसद-बिलफोर (लक सभा आरो राज्य सभा)
बिल/आयेन रेफारेन्स 107·16 एप्रिल 2026
बेखौ बेहाय फराय।
सावरायनाय।
बे खाख्रिखौ रावबो दाबो सावरायाखै।